شبیه سازی تاثیر پل بر روند رسوبگذاری و فرسایش رودخانه با استفاده از مدل HEC-RAS مطالعه موردی: رودخانه پلرود استان گیلان

اختصاصی از اینو دیدی شبیه سازی تاثیر پل بر روند رسوبگذاری و فرسایش رودخانه با استفاده از مدل HEC-RAS مطالعه موردی: رودخانه پلرود استان گیلان دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

محل انتشار: دهمین کنگره بین المللی مهندسی عمران تبریز

تعداد صفحات: 8

نوع فایل : pdf

دانلودمقاله نوآوری‌های مالی

اختصاصی از اینو دیدی دانلودمقاله نوآوری‌های مالی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

مقدمه
نیروهای اقتصادی، سیاسی، و تغییرات قوانین و جهانی شدن به سرعت محیط رقابتی سازمان‌ها را تغییر می‌دهند. در چند دهه گذشته سازمان‌ها با تغییرات ساختاری بسیاری مواجه بوده‌اند. بازارهای مالی[1] نقش عظیمی در هدایت مسیر این تغییرات ایفا کرده‌اند. حجم عظیمی از تصاحب‌ها در دهه 60 میلادی و سپس تجزیه شدن شرکت‌های عظیم در دهه‌های 70 و 80، موج وحشتناک ورشکستگی‌ها در آغاز دهه 90 میلادی، جنبش جدید ادغام وبسیاری دیگر از مسایلی که در گذشته برای سازمان‌ها اتفاق افتاده است و اکنون نیز پیش روی سازمان‌ها قرار دارد؛ علاوه بر مسایل تکنولوژیک ریشه در مسایل مالی دارد. وجهی که متاسفانه در کشور ما هنوز در تفکرات سنتی تحلیل هزینه-فایده[2] به سر می‌برد و هنوز به جنبه‌های افزایش بهره‌وری، کارآیی و هم‌افزایی نوآوری‌های مالی[3] توجه نشده است. تغییر نرخ ارز، تغییر قیمت کالاهای اساسی[4]، نرخ بالای تورم و تغییرات نرخ بهره، شرکت‌ها را با ریسک‌های بسیاری مواجه کرد. رواج ابزارهای نوین مالی در دهه 70 و 80 بستری برای مدیریت این‌گونه ریسک‌ها برای شرکت‌ها ایجاد کرد. این نوشتار، به بررسی ابعاد نوآوری‌های مالی، علل و پیامدهای آن در دو قسمت تغییرات ساختاری سازمان‌ها و ابزارهای نوین مالی خواهد پرداخت و لزوم ایجاد تفکری نو در سازمان‌های ایرانی را یادآور خواهد شد.

تغییرات ساختاری سازمان‌ها
در دهه 60 میلادی بسیاری از شرکت‌های سهامی عام[5] توسط شرکت‌های بزرگ تصاحب شدند. در این دوران تفکر "بزرگ قدرتمند است[6]" بر مدیران حکمفرما بود. هر شرکتی که با مشکلات مالی (و به خصوص نقدینگی) مواجه می‌شد از طریق شرکتی دیگر تصاحب[7] می‌شد. بسیاری از این شرکت‌ها مدل‌های کسب و کار و حتی بازار خوبی در اختیار داشتند و اگر می‌توانستند به حیات خود ادامه دهند، در آیند‌ه‌ای نزدیک به سازمانی سود‌آور تبدیل می‌شدند؛ اما مشکلات مالی و به خصوص سررسید بدهی‌ها، آن‌ها را به سمت بلعیده شدن می‌برد. شرکت‌های تصاحب کننده به این امید که بتوانند مشکلات کوتاه مدت این‌گونه سازمان‌ها را حل کنند، مدیریت آن‌ها را در اختیار می‌گرفتند و لذا بدهی‌ها هم به شرکت تصاحب کننده، منتقل می‌شد. از این رو این دوره را عصر شرکت‌های ترکیبی اهرمی[8] می‌گویند (D. Chew, Jr, Stern Stewart & Co. ). در اثر همین موج تصاحب، شرکت‌های بسیار بزرگی ایجاد شدند که حوزه فعالیت متمرکز و مشخصی نداشتند. بعدها همین عدم تمرکز، مشکلات بسیاری برای این سازمان‌ها ایجاد کرد.
در دهه 70 یکی از ابزارهای مهم وارد بازارهای مالی شد. تا پیش از این دوران شرکت‌های کوچک قابلیت قرض‌گیری از بازارهای مالی را نداشتند. اما در پایان دهه 70 و با رواج اوراق قرضه بنجل[9] شرکت‌های کوچک و ریسکی نیز توانستند با نرخ بهره بالاتر اوراق قرضه صادر کنند و منابع مالی مورد نیاز خود را از بازار فراهم کنند. از طرفی junk Bondها امکان حضور سرمایه‌های کوچک را نیز در بازار پول و سرمایه ایجاد کرد. این اوراق که با نرخ بهره بالاتری نسبت به اوراق قرضه معمولی صادر می‌شد باعث رشد بسیاری از شرکت‌هایی شد که در صنایع پر ریسک و سرمایه‌بر فعالیت می‌کردند. (Micheal Jensen(1993))
پیش از این نیز ذکر کردیم که عدم تمرکز فعالیت شرکت‌ها، موجب عدم بهره‌وری آن‌ها شده بود. در حقیقت شرکت‌های زیر مجموعه سازمان‌های بزرگ از دور هدایت و راهبری می‌شدند. تخصیص بهینه منابع صورت نمی‌گرفت و بسیاری از زیرمجموعه‌ها به ورطه زیان افتاده بودند. مازاد ظرفیت‌ها منابع بسیاری را تلف می‌کرد. تغییرات تکنولوژیک و گسترش ظرفیت‌ها نیز برمشکل مازاد ظرفیت‌ها افزوده بود. نگرانی از رکود اقتصادی و کاهش تقاضا هم شرکت‌ها را با چالش مواجه کرده بود. در دهه 80، شرکت‌ها به منظور رفع مشکلات بهره‌وری و همچنین رفع ظرفیت‌های مازاد که علاوه بر سازمان‌ها، هزینه‌های بسیاری را بر اقتصاد نیز تحمیل می‌کرد، به تغییر ساختار[10] پرداختند. شرکت‌های غیر بهره‌ور و زیان‌ده به روش‌های گوناگون از بدنه سازمان‌های بزرگ خارج می‌شدند و به کارکنان، مدیران و Company Raider[11]ها واگذار می‌شدند. این دهه اوج نوآوری‌های مالی بود و دانش مهندسی مالی در این دوران به اوج شکوفایی خود رسید. بسیاری از روش‌های واگذاری به گونه‌ای بود که شرکت‌ها از طریق وام‌گیری خریداری می‌شدند. در این روش‌ها خریدار، شرکت را از طریق وام کلان در اختیار می‌گرفت و سپس از طریق جریان وجوه نقد حاصل از فعالیت شرکت، اقساط وام را باز پرداخت می‌کرد. در این روش‌ها که به روش‌های اهرمی شهرت یافتند، شرکت با بدهی‌های سنگینی مواجه می‌شد. روش‌هایی مثل خرید اهرمی[12]، خرید اهرمی توسط مدیران[13] (که در آن خریداران مدیران شرکت بودند.)، Divestitures (روش‌هایی که در آن شرکت‌ها دارایی‌های غیر بهره‌ور خود را می‌فروختند و به این ترتیب ترازنامه خود را سبک می‌کردند.) و Spin-off (که در آن سهام شرکت‌های کوچک به مدیران شرکت‌های مادر تعلق می‌گرفت و این در حقیقت نوعی وام‌گیری بود) در این دوران رواج بسیاری داشتند (D. Chew Jr., S. Stewart & Co.). روش‌های تجدید ساختار به دلایل متفاوتی موجب افزایش کارآیی و بهره‌وری شرکت‌ها می‌شد که از آن‌جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. تمرکز فعالیت‌های شرکت باعث شد که تخصیص منابع به نحو کارآتری صورت بگیرد.
2. مدیران به علت ترس از بلعیده شدن شرکتشان به اداره بهتر امور شرکت پرداختند.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  8  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله فیزیک مدرن

اختصاصی از اینو دیدی دانلود مقاله فیزیک مدرن دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

فیزیک مدرن چیست ؟
نارساییهای فیزیک کلاسیک، تقریبا همزمان با پیشرفتهای سریع آن ظاهر شد و چون دانشمندان با تئوریهای موجود نتوانستند این اشکالات را برطرف کنند به جستجوی کشف علت برآمدند و سرانجام با ابداع تئوریهای جدید ، فیزیک مدرن را پی افکندند اساس فیزیک مدرن بر تئوری نسبیت و تئوری کوانتمی قرار دارد .

فیزیک مدرن شامل چه بخشهایی است ؟
با تغییراتی که در محدوده عمل هر یک از بخش های فیزیک کلاسیک صورت گرفت و نیز با توجه به پایه های تئوری و کاربردهای جدید ، فیزیک به بخش های جدیدی تقسیم شد .
این بخش ها عبارتند از :
1- فیزیک ذرات بنیادی 2- فیزیک هسته ای 3- فیزیک اتمی و مولکولی 4- فیزیک پلاسما و شاره ها
5- فیزیک حالت جامد 6- فیزیک ستاره ها و سیاره ها 7- صوت 8- اپتیک (نور ) موضوع این تحقیق درباره فیزیک هسته ای است مطالعه هسته اتم نشان می دهد که ذرات سنگین درون هسته (پروتونها و نوترونها) مشابه الکترونها بر روی مدار مشخصی قرار دارند . مطالعه در مشخصات هسته اتم ، عده ذرات تشکیل دهنده هسته انرژی پیوند میان این ذرات ، انرژی هسته ای ، راکتورهای اتمی ، بمب های اتمی و هیدروژنی ، رادیواکتیویته طبیعی و مصنوعی موضوع فیزیک هسته ای است .

ساختار هسته ای :
از آزمایش رادرفورد درباره بمباران اتم ها توسط ذرات آلفا و آزمایشهای مشابه دیگر در مورد پراکندگی پی بردیم که هسته اتم بسیار کوچک در حدود یک ده هزارم خود اتم است ولی تقریبا تمامی جرم اتم در همین هسته با همه کوچکی متمرکز است معنی این گزاره آنست که چگالی ماده هسته ای بسیار زیاد تقریبا Kg/m 31017*2 است بنابر تحقیقات موزلی هر هسته با عدد اتمی Z شامل Z بار مثبت است ، یعنی ، چگالی بار میانگین در ماده هسته ای نیز بسیار بزرگ است – تقریبا 1025 کولن برمترمکعب .
می دانیم که هسته از پروتون و نوترون هایی تشکیل یافته است اگر نیروی ربایشی دیگری برای نگهداشتن پروتونها در کنار هم وجود نداشت ، نیروی رانشی کولنی بین آنها هسته را از هم می پاشاند این نیروی اضافه را نیروی هسته ای یا نیروی « قوی » می گویند برای دو پروتون مجاور هم در داخل یک هسته ، این نیرو 100 بار قویتر از نیروی رانشی کولنی است این نیروی قوی درست به همان صورت که نیروی کولنی بر دینامیک ا لکترونهای اتم حاکم است بر دینامیک پروتونها و نوترونهای هسته‌حاکم است . به علت قدرت بیشتر نیروی قوی انرژی برانگیختگی حالتهای هسته ای خیلی از انرژیهای برانگیختگی حالتهای اتمی بیشترند . اختلاف انرژی بین حالتهای اتمی به یک تا چند ev می رسد ، در حالی که اختلاف انرژی بین حالتهای هسته ای به یک تا چند Mev سر می زند . گذر بین حالتهای اتمی به گسیل نور مرئی یا پرتوهای X منجر می شود در حالیکه گذر بین حالتهای هسته ای به گسیل پرتوهای
می انجامد .
متاسفانه ، نیروی قوی را نمی توان با هیچ فرمول ساده ای مانند فرمول (مربوط به قانون کولن یا قانون گرانش نیوتن) توصیف کرد ، رفتار آن به صورت تابعی از فاصله فقط به طور ناقص شناخته شده است در نتیجه ، فیزیکدانان هسته ای نمی توانند حالتهای ایستای مربوط به هسته را از اصول اولیه ، به همان روشی که فیزیکدانان اتمی حالتهای اتم را محاسبه می کنند بدست آورند . در عوض فیزیکدانان هسته ای اغلب به مدلهای نظری برای هسته ،مانند مدل قطره مایع یا مدل پوسته ای تکیه می کنند . این مدلها کاریکاتورهای دنیای حقیقی به شمار می آیند . این مدل ها تصاویری نظری طرحواره ای اند که بخشی از واقعیت را در بر می گیرند و برخی جنبه های ساختار هسته ای را توضیح می دهند ، اما توضیح جامع از همه جنبه های حقیقت از آنها برنمی آید.

ایزوتوپها
هر گاه جرم اتم های یک نمونه شیمیایی خالص از عنصری را توسط طیف سنج جرمی اندازه گیری کنیم ، پی می بریم که چنین نمونه شیمیایی خالص آمیزه ای از اتم ها با جرم های متفاوت است .اتم هایی را که از نظر شیمیایی یکسانند ولی جرم های متفاوت دارند ایزوتوپ می نامند . مثلا ، نئون دارای دوازده ایزوتوپ با علامتگذاریهایی به این شرح است : Ne16 و Ne17 و Ne18 و Ne19 و Ne20 و Ne21 و Ne22 و Ne23 و Ne24 و Ne25 و Ne26 و Ne27 ، که جرمشان در گستره 03/16 تا01/27 یکای جرم اتمی قرار دارد شاخص بالا در سمت چپ ، عدد جرمی نامیده می شود این عدد برابر جرم بر حسب یکای اتمی است ، که به نزدیکترین عدد صحیح گرد شده است (به عبارت دقیقتر ، این شاخص بالا برابر مجموع تعداد پروتونها و نوترونهای موجود در هسته است ) نمونه های طبیعی نئون شامل آمیزه ای از ایزوتوپهای (92/90% ) Ne20 ، (257/0% )Ne 21 ،(82/8% ) Ne 22 است .سایر ایزوتوپهای نئون در طبیعت وجود ندارند ، این ایزوتوپها بسیار ناپایدارند و فقط می توان آنها را بطور مصنوعی و از طریق تبدیل عناصر ، یا «کیمیاگری» هسته ای در راکتورهسته ای یا شتاب دهنده ، تولید کرد . صفت ممیزه مشترک ایزوتوپهای Ne 20 و Ne 22 این است که از میان تمامی عناصر شیمیایی ، نخستین ایزوتوپهای کشف شده به شمار می آیند . این ایزوتوپها را ج . ج . تامسون در سال 1912 یا طیف سنج جرمی شناسایی کرد و اندک زمانی پس از آن ، آستون طی آزمایشهای پردردسر بخش آنها را از هم جدا کرد . دانشمندی بنام چادویک با اندازه گیری انرژی
هسته های خارج شده ، به محاسبه جرم نوترون توفیق یافت . این کشف به پیدایش تصویر جدید هسته انجامید . هسته تشکیل شده است ازZ پروتون وA-Z نوترون . نوترونها ذراتی ناپایدارند . یک نوترون آزاد بطور خودبخودی در مدت تقریبا 15 دقیقه وا می پاشد ، به یک پروتون تبدیل می شود و یک الکترون و یک پادنوترینو می آفریند n p+e+
این واکنش را واپاشی  می نامند زیرا شامل بیرون انداختن یک الکترون ، یا ذره - است .

اندازه و شکل هسته
اولین اندازه گیریهای مربوط به ابعاد هسته حاصل کار رادرفورد است ، که پی برد پراکندگی یک ذره توسط یک هسته نسبت به برآورد قانون کولن به ازای مقادیر خیلی کوچک پارامتر برخورد ، اختلاف چشمگیری نشان می دهد . تعبیر رادرفورد به درستی به این ترتیب بود که این انحراف ها ناشی از تماس بین ذره آلفا و هسته است و شعاع تقریبی 15-10*3 را برای هسته آلومینیوم به دست آورد از زمان رادرفورد تاکنون آزمایشهای پراکندگی جامع فراوانی انجام شده است که طی آنها ثابت شده است که شعاع هسته با متناسب است

که در اینجا r0 =1/2 * 10-15 m است .
جامعترین آزمایشهای پراکندگی در سالهای 1950 توسط هوفستاتر و دستیارانش انجام شد در این آزمایشها نه تنها شعاع هسته را تعیین کردند بلکه چگالی باردر داخل هسته را نیز مورد برسی قرار دادند الکترون برای کاوش چگالی بار داخل هسته بسیار مناسب است زیرا میدان نیروی هسته ای را لمس نمی کند الکترون تنها نیروی الکتریکی وارد از سوی پروتون را لمس و به آسانی به داخل هسته نفوذ می کند شکل 1 چگالی بار را برای بعضی هسته های معمولی بصورت تابعی از فاصله شعاعی نشان می دهد

شکل 1 : چگالی بار مربوط به چند هسته ، برحسب تابعی از شعاع مطابق آزمایشهای پراکندگی الکترون
هوفستاتر . به ازای هر هسته شعاع با خط چین مشخص شده است

پراکندگی نوترون و پروتون هم به ساختار داخلی خودشان مربوط است و هم به ساختار هسته بستگی پیدا می کند . فرض کردیم که هسته ها کروی هستند این مطلب در مورد اغلب هسته ها صادق است ولی بعضی هسته ها بیضی وارند که اختلاف بین قطر بزرکتر و قطر کوچکتر آن به حدود 20% می رسد مثلا در شکل (2) ایزوتوپ Lu 176 نشان داده شده است

شکل 2: شکل هسته Lu 176 ، یک بیضوار کشیده

نیروی « قوی»
از آنجا که پروتونها در داخل هسته در فاصله کمی از همدیگر قرار دارند ، نیروی رانشی کولنی بین آنها خیلی بزرگ است . برای آنکه هسته در حالت تعادل قرار گیرد این نیرو را باید یک نیروی ربایشی دیگر، نیروی هسته ای یا نیروی « قوی » خنثی کند این نیرو در قویترین حالت خود از نیروی کولنی خیلی قویتر است ، مثلا دو پروتون ، به فاصله به مرکز fm 2 نیروی رانشی کولنی N 6 در حالی که نیروی ربایشی قوی در حدود N 103*2 است ولی نیروی قوی فقط در گستره محدودی قوی است در فواصلی بیشتر ازfm 3 نیروی قوی سریعا به صفر می رسد یکی از جنبه های مهم نیروی قوی ، استقلال آن از بار است : نیروی موثر بین دو نوکلئون از این که آنها دو پروتون ، دو نوترون و یا یک پروتون یا یک نوترون باشند مستقل است جنبه دیگر آن وابستگی به اسپین است نیروی بین دو نوکلئون با اسپین موازی نسبت به نیروی بین دو نوکلئون با اسپین پاد موازی ، قویتر است
نیروی قوی نیروی چند جسمی است یعنی نیروی بین دو نوکلئون در یک هسته به موقعیت تمام نوکلئونهای مجاوردیگر بستگی دارد ساده ترین سیستمی که می توانیم در آن کنش نیروی قوی را مطالعه کنیم دوترون ، هسته اتم دوتریم ( H 2 یا D 2 ) است که از یک پروتون و یک نوترون مقید به یکدیگر تشکیل شده است

تشدید مغناطیسی هسته NMR
با بهره گیری از آزمایشهای اشترن- گرلاخ گشتاور مغناطیسی هسته ها را مستقیما اندازه گرفته اند . ولی دقیق ترین اندازه گیریهای مربوط به گشتاورهای مغتاطیسی با روش تشدید مغناطیسی هسته انجام شده است که بر تعیین بسامد تشدیدی برای گذار بین حالتهایی با آرایشهای اسپینی متفاوت مربوط به هسته در یک میدان مغناطیسی ، متکی است اگر هسته ای با گشتاور مغناطیسی در یک میدان مغناطیسی یکنواختB0 در امتداد z قرار گیرد در اینصورت انرژی اش عبارتست از :
U=-z B0
گشتاور مغناطیسیz بر طبق قاعده متعارف کوانتیده می شود :

در اینجا g عبارتست از ضریب g مربوط به هسته . از این رو ، ترازهای انرژی هسته در میدان مغناطیسی عبارتست از :

اختلاف انرژی بین ترازهای انرژی مجاور هم عبارتست از و بسامد متناظر با چنین گذاری به این قرار است :

تشدید مغناطیبسی هسته بر یک میدان مغناطیسی نوسانی متکی است که با میدان مغناطیسی یکنواخت B0 زاویه قائمه می سازد این میدان مغناطیسی نوسانی عرضی را پیچه ای تولید می کند که نمونه حاوی اسپین های هسته ای را احاطه کرده است این پیچه بوسیله نوسان کننده بسامد رادیویی راه اندازی می شود.
روش تشدید باریکه مولکولی توسط رابی و همکارانش ابداع شد این روش رابطه بسیار نزدیکی با آزمایش اشترن – گرلاخ دارد و در روش تشدید القایی که توسط بلاخ ابداع شد نمونه در داخل یک میدان مغناطیسی ثابت غوطه ور می شود . و پیچه ای که میدان مغناطیسی نوسانی عرضی را تامین می کند ، آنرا در بر می گیرد . شرط تشدید با نیروی محرکه الکتریکی القا شده ای آشکار می شود که اسپین های متغیر در داخل نمونه آن را در یک پیچه گردآور اضافی مجاور آن ایجاد می کند ( شکل 3)

شکل 3 : آرایش مربوط به یک آزمایش تشدید مغناطیسی هسته ( NMR ) . نمونه مورد بررسی در داخل یک میدان مغناطیسی یکنواخت پایدار ( قائم ) قرار داده شده است و در معرض یک میدان مغناطیسی نوسانی ( افقی ) قرار دارد که توسط یک پیچه RF تولید می شود . هر وقت که اسپینهای هسته ای به طور ناگهانی تغییر جهت دهند ، یک پیچه گرد آور نیروی محرکه الکتریکی القایی را ثبت می کند .

تشدید مغناطیسی هسته در پزشکی کاربرد های عملی با ارزش یافته است در آن حوزه ، در روش جدیدی برای ایجاد تصویر از قسمتهای داخلی بدن انسان مورد استفاده قرار گرفته است این روش بر شالوده بستگی بسامد تشدید به شدت میدان مغناطیسی متکی است . اگر بدن آدمی در یک میدان مغناطیسی B0 قرار گیرد که در یک طرف که در یک طرف بدن شدیدتر از طرف دیگر باشد (میدان مغناطیسی با شیب فضایی)در این صورت هسته های یک سمت بدن نسبت به هسته های سمت دیگر در بسامد بالاتری به تشدید درمی آیند در بافتهای بدن هیدروژن قراوان است از این رو برای تشکیل تصویرهای تشدید مغناطیسی هسته (NMR ) بهتر است که بر هسته های هیدروژن تکیه کنیم ولی تصویری که فقط متکی به چگالی هیدروژن باشد دقایق کالبد شناختی کافی را بدست نمی دهد چنین تصویری فاقد سایه روشن است زیرا چگالی هیدروژن در سرتاسر بدن یکنواخت است .
در شکل 4 تصویرهایی را مشاهده می کنید که با روش NMR تهیه شده اند توان تفکیک بدست آمده در این تصویر با بهترین تصویرهایی که به کمک روبش پرتو X حاصل شده است قابل قیاس می باشد تصویربرداریNMR نسبت به پرتوهای X دارای دو مزیت مهم است میدان های مغناطیسی هیچگونه
صدمه ای به بدن وارد نمی آورند در صورتی که پرتوهای X به بدن آدمی آسیب یونشی وارد می آورند علاوه بر این ، تصویرهای پرتو X غالبا به چگالی الکترون حساسند در صورتی که تصویرهای NMR به شرایط شیمیایی و فیزیکی گوناگونی در بافتها حساسند به این ترتیب تصویرهای پرتو X تنها تغییرات اساسی در اندازه و شکلهای اعضاء را آشکار می کنند ، در صورتی که تصویرهایNMR تغییرات فیزیولوژیکی دقیق رانیز آشکار می کنند

شکل 4 : تصویرهای NMR از مقاطع سر انسان

تبدیل های هسته ای
در هر واکنش شیمیایی ، باز آرایش اتم ها در مولکولها به شکل گیری مولکولهای جدید می انجامد به همین ترتیب ،در واکنش هسته ای ، باز آرایش پروتونها و نوترونها در هسته ها به تشکیل هسته های جدید منجر می شود تشکیل هسته های جدید به این گونه یکی از تغییر حالتهای عناصر به شمار می آید مثلا در واکنش  بریلیم به کربن تبدیل می شود به این ترتیب فیزیکدانان هسته ای رویای کیمیاگران را برای تبدیل عناصر به عالم واقع تعبیر کردند تقریبا تمام ایزوتوپهای ناپایدار از طریق
تبدیل های هسته ای در فرآیند های مصنوعی تولید شده اند . تعداد زیادی از این ایزوتوپها کاربردهای مهم صنعتی و پزشکی دارند به علاوه ، تمام عناصر سنگین تر از پلوتونیم ، به کمک تبدیل های مصنوعی تولید شده اند ، این عناصر به طور طبیعی وجود ندارند .
انرژی رها یا جذب شده شده در هر واکنش هسته ای خیلی بیشتر از انرژیی است که در واکنش های شیمیایی رها یا جذب می شود . نوعاً ، تغییر انرژی در خلال یک باز آرایش اتم ها در مولکول ، از مرتبه ev1 است ؛ در حالی که تغییر انرژی در خلال یک باز آرایش پروتونها و نوترونها در یک هسته از مرتبه MeV1 است . یعنی ، تعداد زیادی از واکنش های هسته ای را تنها می توان با بمباران یک هسته به وسیله یک پرتابه فوق العاده پر انرژی راه اندازی کرد ؛ این وضعیت فیزیک دانان هسته ای را به تکامل شتابدهنده ها هدایت کرد که باریکه شدیدی از چنین ذراتی را تولید می کرد . انرژی زیادی که در واکنش های هسته ای آزاد می شود ، به کاربردهای صنعتی و نظامی نیز منجر شد : رآکتورها و بمب های هسته ای

واپاشی پرتوزا
اغلب ایزوتوپها ناپایدارند ؛ اینها از طریق واکنشهای هسته ای خودبخود وا می پاشد . و به ایزوتوپهای پایدارتر دیگری تبدیل می شوند . ایزوتوپهای ناپایدار پرتوزا هستند ، یعنی ، واکنش های هسته ای خود بخود آنها با گسیل پرتوهای  ، پرتوهای  یا پرتو های  همراه است پرتوهای  عبارتند از ذرات آلفای
( هسته He4 ) پر انرژی ، پرتوهای  الکترونها و پاد الکترونهای پر انرژی ، و پرتو های  فوتونهای پرانرژی اند . و پرتو زایی در سال 1896 توسط بکرل کشف شد .
بعضی از هسته ها به جای گسیل یک پاد الکترون ، یک الکترون جذب می کنند ، که هسته این الکترون را از یکی از پوسته های الکترونی اتم به دام می اندازد . یک نمونه از چنین واکنشی عبارت است از :
Ne 22   + Na22

شکل 5 : تبدیلهای هسته ای که از طریق واپاشی  ، واپاشی  و
گیر اندازی الکترون ایجاد شده است . هر ایزوتوپ مطابق نمودار ایزوتوپها بوسیله یک چهار گوش در صفحه Z - N نمایش یافته است یک تبدیل هسته ای Z و N را تغییر می دهد و
می توان آن را به صورت یک جابجایی در صفحه Z - N نمایش داد

واپاشی آلفا:
گریز یک ذره آلفا از یک هسته مستلزم نفوذ در سد است. سد پتانسیلی که ذره آلفا در خلال گریزش با آن مواجه می شود ، ناشی از نیروهای مؤثر بین ذره آلفا و هسته دختر است . در شکل 6 انرژی پتانسیل را به صورت تابعی بر حسب فاصله از مرکز هسته مشاهده می کنید . به ازای  بزرگ ، انرژی پتانسیل همان انرژی کولنی رانشی ذرة  ( بار e2 ) در میدان هسته دختر ( بار Ze ) است :

( r < R )

شکل 6 : انرژی پتانسیل یک ذره آلفا که با هسته دختر برهم کنش دارد.
سد کولنی نشان داده شده در این شکل با T h232 متناظر است

درسطح هسته (=R ) چون نیروی هسته ای وارد عمل میشود ، انرژی پتانسیل به سرعت افت میکند . در داخل هسته ، پتانسیل تقریباً ثابت است <R U()=-U0
مقدار U 0 برای محاسبه احتمال نفوذ در سد چندان اهمیت ندارد ؛ فرض می کنیم :U0  10 MeV خط افقی در شکل 6 ، انرژی مربوط به ذره آلفای معمولی را مشخص میکند . به طور تجربی معلوم شده است که در تمام موارد واباشی ، انرژی ذرة آلفا نسبت به بیشترین ارتفاع سد (در =R )به میزان چشمگیری کمتر است .

واکنش های هسته ای انرژی – پایین ؛ هسته مرکب .
تحقیقات تجربی واکنش های هسته ای در سال 1919 ، پس از آنکه رادرفورد کشف کرد که بمباران نیتروژن با ذرات آلفا منجر به ایجاد اکسیژن و پروتون میشود ، آغاز شد :
H1O + 17  N14 + He4
رادرفورد در این آزمایشها ، و در آزمایشهای قبلی خود از یک ماده پرتوزای طبیعی به عنوان چشمه باریکه ذزات آلفا استفاده میکرد . این روش تجربی در سال 1932 ، وقتی که کارکافت و والتون برای تولید باریکه ای پر انرژی از پروتون ها از شتابدهنده الکتروستاتیکی استفاده کردند ، به طور حیرت انگیزی بهتر شد . آنها با این باریکه یک هدف لیتیم را بمباران کردند و اولین واکنش هسته ای آغاز شده به وسیله پرتابه هایی را مشاهده کردند که به طور مصنوعی شتاب یافته بودند . شتابدهنده ای که کاکرافت و والتون ساختند ، شبیه شتابدهنده ای بود که یکسال قبل از آن وان دوگراف شاخته ود . این ماشین پرتابه ها را توسط یک میدان الکتروستاتیکی قوی شتاب می داد ، این میدان با انباشتن مقدار زیادی بار الکتروستاتیکی روی یک خازن کروی در ولتاژ بالا ایجاد می شد. ابزاری از نوعی دیگر ، بنام سیلکوترون ، تقریباً در همان زمان توسط لارنس ساخته شد . سیلکوترون پرتابه ها را در یک میدان مغناطیسی در مداری مارپیچی نگه
می دارد . و آنها را با هل دادنهای پیاپی به وسیله یک میدان الکتریکی نوسانی شتاب می دهد .

شکل 7 : الف: سیکلوترون 37 اینچی لارنس ؛
ب : دی های سیکلوترون 37 اینچی

همینکه فیزیکدانان هسته ای شتابدهنده های بزرگتر و بهتری ساختند ، بمباران هدفها با باریکه هایی که به طور مصنوعی از پرتابه ها تولید شده بودند ، در تحقیقات تجربی واکنشهای هسته ای به مثابه روشی استاندارد در آمد . انرژی پرتابه هایی که برای آغاز واکنشهای هسته ای مورد استفاده قرار می گیرند ، معمولاً در محدودة چند MeV تا MeV 140 تغییر می کند . این گسترة انرژی حوزه فیزیک هسته ای انرژی پایین را ، در مقایسه با گستره MeV 140 تا چند صد MeV برای فیزیک هسته ای با انرژی بالا ، و گسترة چند صد MeV تا چندین هزار MeV برای فیزیک ذرات بنیادی مشخص می کند شکل 8 یک آرایش تجربی نوعی را نشان می دهد .

شکل 8 : اتاقک پراکندگی برای بمباران یک هدف به وسیله باریکه پروتونی

باریکة پروتونها ، ذرات آلفا ، و دوترونهای پرانرژی از طریق یک لوله تخلیه شده از شتابدهنده به اتاقک هدف می روند . هدف از یک برگة بسیار نازک ماده مورد بررسی ساخته شده است . واکنش های هسته ای انرژی پایین معمولاً با بیرون انداختن پروتون ، نوترون ، ذرات آلفا ، دوترون ، و پرتوهای از هسته ای هدف همراه است . این ذرات به وسیله آشکار سازهایی که هدف را احاطه کرده اند شناسایی
می شوند : آشکار سازهایی پر از گاز مانند شمارگر های تناسبی یا شمارگرهای گایگر که یونهای ایجاد شده به وسیله عبور ذره از طریق گاز را آشکار سازی می کنند ، آشکار سازهای سوسوزن ، مانند پلاستیک یا یدور سدیم که ، وقتی مورد صابت یک ذره قرار می گیرد ، جرقه نوری کوتاهی صادر می کند که به وسیله لامپ فتو مولتی پلایر ثبت می شود . یا آشکار سازهای نیمرسانا ، مانند ژرمانیم آلاییده با لیتیم ، که زوج الکترون – حفره را که با گذر از محل اتصال نیمرسانا تولید می شود ، آشکارسازی می کند .
فیزیکدانان تجربی علاقه مندند که نتایج تعیین شده خود از آهنگ واکنش هسته ای را بر حسب سطح مقطع  بیان کنند که به صورت خارج قسمت آهنگ واکنش به ازای هر هسته ، به شار فرودی پرتابه ها تعریف شده است ،

آهنگ واکنش عبارتست از تعداد واکنش ها در هر ثانیه ؛ یکای صورت کسر در معادله فوق عبارت است از S-1 . شار خروجی برابر است با تعداد پرتابه های فرودی بر متر مربع بر ثانیه ؛ یکای مخرج کسر در معادله فوق عبارت است از –1 S –2 m . بنا بر این سطح مقطع دارای یکای m2 ، یعنی دارای یکای مساحت است . سطح مقطع معیاریست برای احتمال وقوع واکنش .
واکنش های هسته ای از واکنش های شیمیایی خیلی پیچیده ترند زیرا تمام نوکلوئونهای موجود در هسته در واکنش شرکت می کنند ، در حالی که در یک واکنش شیمیایی فقط بیرونیترین الکترون های اتم شرکت دارند . اما ، همانگونه که بور در سال 1936 خاطرنشان کرد ، شرکت عمومی تمامی نوکلئونها در واکنش ما را مجاز می دارد که برای توصیف نظری واکنش های هسته ای یک مدل خیلی ساده بیندیشیم . بنابر این مدل ، پرتابه فرودی توسط هسته جذب می شود و انرژیش را سریعاً با تمام نوکلوئونها به مشارکت می گذارد . این یکی شدن پرتابه و هسته اصلی یک هسته مرکب تشکیل می دهد . که عدد جرمی و بار آن برابر است با مجموع اعداد جرمی و بارهای مربوط به پرتابه و هسته اصلی . مثلاً ، بمباران Cu63 به وسیله پروتون منجر به ایجاد هسته مرکب Zn *64 می شود .
* Zn 64  Cu63+ ‍‍‍P
علامت ستاره روی علامت شیمیایی حکایت از آن دارد که هسته در یک حالت برانگیخته است . همین هسته مرکب را می توان به وسایل دیگر تشکیل داد ، مثلاً بمباران Ni60 با ذرات آلفا نتیجه می دهد .
Zn 64  Ni 60 + He4
اگر انرژی ذره آلفا به طور مناسب تنظیم شود ، در آن صورت انرژی هسته های مرکب ایجاد شده در دو واکنش فوق یکی می شود .

شکافت :
هر چند که در اغلب هسته ها انرژی بستگی به ازای هر نوکلئون در حدود MeV 8 است ، در
هسته های سنگین ( مثلاً ، 200> A ) انرژی بستگی به ازای هر نوکلئون قدری کمتر است کاهش انرژی بستگی ناشی از افزایش اهمیت رانش الکتروستاتیکی است . بنابراین ، از دیدگاه انرژی ، برای هسته های سنگین ، شکافتن به دو پاره و تشکیل دو هسته سبکتر مساعد تر است . مثلاً شکافت خود بخودی یک هسته U238 را به دو پاره مساوی در نظر می گیریم .
pd 119 + Pd 119  U238
این واکنش ، یک واکنش شکافت متقارن است : یک هسته با عدد جرمی A و عدد بار Z به دو هسته ، هر کدام با عدد جرمی و عدد بار ، تقسیم می شود . بنابر فرمول نیمه تجربی ، انرژی بستگی هسته اصلی عبارت است از :

و انرژی بستگی برای هر کدام از هسته های نهایی به این شرح است .

در این عبارت ها سهم اندک انرژی عدم تقارن را ندیده گرفتیم . انرژی آزاد شده بر اثر واکنش شکافت تقریباً برابر است با :

مفهوم دو جمله سمت راست معادله چهارم به این قرار است : جمله اول کار انجام شده به وسیله نیروی
« کشش سطحی » هسته ای است ، این جمله منفی است ، زیرا نیروی نامبرده با شکافت مخالفت می کند ، یعنی ، این نیرو با افزایش مساحت جانبی قطره که الزاماً همراه با شکافت یک قطره شاره به دو قطره است ، مخالفت می کند ، جمله دوم عبارت است از کاری که نیروی کولن انجام داده است ، این جمله مثبت است زیرا رانش الکتروستاتیکی با راندن دو قسمت به دو طرف شکافت را تقویت می کند . اگر این جمله دوم بر جمله اول غلبه کند در این صورت واکنش شکافت انرژی آزاد می کند و انجامش امکان پذیر است . بنابر این ، معیار ضروری برای شکافت عبارت است از :

یعنی :

در مورد U238، داریم Z=92 و A=238 و

به طوری که معیار 6 بخوبی برآورده می شود

واکنشهای زنجیره ای :
گر چه شکافت خودبخودی در U238 رویدادی نادر است ، این هسته در صورت بمباران با نوترون پذیرای شکافت القایی است . برخورد یک نوترون با هسته وجذب آن ارتعاشات شدیدی را در هسته بوجود
می آورد ، که تکه تکه شدن آن محتمل است . این عمل به واکنش شکافت القاء شده بوسیله نوترون ، مانند
Kr 94 Ba + 145  U238 n +
منجر می شود . ضمناً ، واکنش فوق از نظر تاریخی دارای اهمیت است ، زیرا این واکنش منجر به کشف شکافت در سال 1938 توسط اتوهان و اشتراسمن شد ، که باریم را در نمونه ای از اورانیم آشکار کردند که تحت تابش نوترون قرار گرفته بود .
هر دو پاره شکافت آزاد شده در واکنش فوق از نظر نوترونی بسیار غنی هستند ، و تقریباً بلافاصله دو یا سه تا از نوترونهای اضافی خود را بیرون می اندازند .بنابر این ، واکنش خالص مربوط به شکافت القا شده نوترونی را می توان به بصورت زیر خلاصه کرد
3n یا 2n + پاره های شکافت  U238 n +
کاربردهای علمی شکافت ، بر نوترونهای رها شده در این واکنش برای القای واکنشهای شکافت بیشتر متکی است . اگر اولین شکافت در یک نمونه اورانیم آغاز شود ، نوترونهای آزاد شده در این شکافت اول با هسته های اورانیم دیگر برخورد و شکافت را در آنها القا می کند ، و نوترونهای آزاد شده در آنجا شکافتهای بیشتری را القاء می کند .
حاصل این برخوردها یک واکنش زنجیره ای خود محرک است . مشروط به اینکه هیچ نوترونی از این زنجیره ناپدید نشوند ، حاصل زنجیره ناپدید نشود ، یا فقط تعداد اندکی از آنها از این زنجیره ناپدید شوند ، حاصل زنجیره بهمنی از نوترونها و شکافتهاست . در چنین بهمنی ، تعداد نوترونها و تعداد شکافتها در مراحل متوالی زنجیره به صورت تصاعد هندسی افزایش می یابد .
مثلاً ، اگر به طور متوسط در هر واکنش شکافت دو نوترون آزاد شود و هر کدام از این نوترونها واکنش شکافت دیگری را القا کنند ، در این صورت تعداد شکافتها در مراحل متوالی زنجیره چنین خواهد بود 2 ، 4 ، 8 ، 16 ، 32 ، 64 ، … این رشد هندسی آهنگ واکنشها به آزاد شدن انفجاری انرژی می‌انجامد .
سطح مقطع مربوط به واکنشهای شکافت القا شده توسط نوترون ، به انرژی نوترون بستگی دارد . در مورد U238 ، کمترین انرژی لازم برای نوترون ، که واکنش شکافت را آغاز کند ، برابرMeV 2/1 است . نوترونهایی با این انرژی یا انرژی بیشتر از این مقدار را نوترونهای تند می گویند . نوترونهای آزاد شده در شکافت U238 در آغاز نوترونهایی تند هستند ، اما اینها احتمالاً قبل از اینکه سرانجام دریک برخورد جذب شوند ، در چندین برخورد ناکشسان پیاپی با هسته ها درگیر می شوند . در چنین برخوردهای ناکشسانی ، نوترونها قسمت اعظم انرژی جنبشی خود را از دست می دهند ، و وقتی که سرانجام جذب شدند ،انرژی باقیمانده آنها برای آغاز یک شکافت کافی نیست . بدین ترتیب ، برخوردهای ناکشسان عملاً نوترونها را از زنجیره شکافت خارج می کند ،واز آنجا واکنش زنجیره ای را فرو می نشاند . محتمل ترین سرنوشت یک نوترون کم انرژی همانا جذب توسط یک هسته اورانیم برطبق واکنش زیر است :
U 239  U238 n +
از اینرو U238 گرایش داردکه بدون درگیر شدن در شکافت ، نوترونها جذب کند ؛ به این ترتیب ، واکنش زنجیره ای برقرار نخواهد کرد . درمورد U235 هیچ حداقلی برای انرژی نوترون مورد نیاز شکافت وجود ندارد . این هسته تا حدی ناپایدار است وحتی اگر انرژی نوترون فرودی خیلی هم کم باشد ،شکافته خواهد شد ؛ زیرا وقتی که نوترون توسط هسته گیر افتاد انرژی بستگی قابل حصول خود برای آغاز واکنش شکافت کافی است . در واقع ، میزان سطح مقطع مربوط به شکافت القایی در مورد نوترونهای فرودی با کمترین انرژی حداکثر است (قانون /1) ، زیرا کندترین نوترونها بیشترین زمان را در داخل هسته
می گذرانند ، واز آنجا احتمال وقوع یک واکنش جذب را افزایش می دهند . به این ترتیب ، U235 یک واکنش زنجیره ای را برقرار می کند ، این عنصر ماده ای است شکافتنی . فراوانی U235 در سنگهای معدنی طبیعی خیلی کم است ؛ این سنگها معمولا از تقریباً 3/99% U238 وفقط 7/0% U 235 تشکیل یافته اند . چون این ایزوتوپها اختلاف جرمی اندکی دارند جدا کردن آنها هم دشوار است . این کار را می توان با تبدیل آنها به اورانیم هگزا فلورید ، ترکیبی گازی شکل ،که در آن می شود دو ایزوتوپ را از طریق پخش از یک غشاء یا به کمک خاصیت مرکز گریزی از هم جدا کرد ، انجام داد .
علاوه بر U235 ،دو ایزوتوپ مناسب دیگر برای واکنشهای زنجیره ای وجود دارد . اینها هر دو از این نظر به U235 شبیه اند که آهنگ واپاشی خودبخودیشان کند است ( بنابراین آنها را می توان بدون وارد آمدن خسارت جدی انبار کرد) و هم از این نظر که شکافت را می توان با نوترونهای کم انرژی درآنها القاء کرد : یکی ازآنها U233ودیگری ایزوتوپی از پلوتونیم ، Pu239 ، است . این ایزوتوپ دومی خیلی شکافتنی است ، اما در سنگهای معدنی روی زمین یافت نمی شود ؛ آن را تنها می توان با روشهای مصنوعی و به کمک تغییر حالت هسته ای به دست آورد . آهنگ واکنش در یک واکنش زنجیره ای ، که رشد آن به طریق تصاعد هندسی صورت می گیرد ، از نظر ریاضی به وسیله یک ضریب تکثیرتوصیف می شود . ضریب تکثیر ، عبارت است ازضریب افزایش تعداد نوترونها درمراحل متوالی در امتداد زنجیره شکافت . اگر هیچ نوترونی از زنجیره شکافت ناپدید نشود ، در آن صورت ضریب تکثیر برابر است با متوسط تعداد نوترون آزاد شده در در هر فرایند شکافت ؛ اما اگر برخی از نوترونها از زنجیره خارج شوند ، در این حالت ضریب تکثیر کمتر خواهد بود . اگر ضریب تکثیر برابر واحد باشد ، سپس واکنش زنجیره ای با آهنگ ثابتی صورت می گیرد . ( همانطور که در یک رآکتور هسته ای انجام می شود ) ، و می گوییم که جرم ماده شکافتنی در شرایت بحرانی است . اگر ضریب تکثیر بیشتر از واحد باشد می گویند جرم در شرایط فوق بحرانی است ، و در این صورت واکنش زنجیره ای با آهنگی که به طریقه تصاعد هندسی افزایش
می یابد ، صورت می گیرد ، که منجر به انفجار می شود ( همان اتفاقی که در بمب هسته ای می افتد .) نوترونها را با دو ساز و کار می توان از زنجیره شکافت خارج کرد : یا آنها را توسط ناخالصیهایی در ماده شکافتنی جذب کرد و یا اینکه آنها را وا داشت تا از محدوده ماده شکافتنی بگریزند . حتی خالص ترین اورانیم « با درجه خلوص مناسب برای تسلیحات » شامل مخلوطی از چند درصد U 238 است ، که نوترونها را بوسیله واکنش تغییر حالت (U 239  U238 n + ) جذب می کند . اما ، معمولاً ساز و کار غالب برای از دست دادن نوترون ، همانا گریز نوترونها از سطح ماده شکافتنی بستگی دارد . مؤثر ترین شکل برای این کارکره است ، زیرا در این مورد سطح در دورترین فاصله از توده ماده قرار دارد . واضح است که ، احتمال گریز نوترونها از یک کره بزرگ کمتر از یک کره کوچک است ، در کرة بزرگتر نوترونی که در نقطة متوسط در داخل تودة ماده آزاد شده است باید مسافت بیشتری را طی کند تا به سطح برسد ، و بنابر این با احتمال زیادتر قبل از رسیدن به سطح به وسیلة یک هسته جذب می شود . برای رسیدن به شرایط بحرانی ، کره ساخته شده از ماده شکافتنی باید حداقل برابر ابعاد را داشته باشد . برای U 235 با چگالی متعارف ، قطر کره با ابعاد حداقل برابر 18 سانتیمتر است ؛ کمینه جرم متناظر ، یا جرم بحرانی ، kg 53 است . برای Pu 239 ، جرم بحرانی تقریباً یک سوم این مقدار است .
اگر ماده شکافتنی را به وسیله یک « باز تابیدة» نوترونی احاطه کنیم که از ناپدید شدن نوترونها جلوگیری کند ، جرم بحرانی به طور قابل ملاحظه ای کم می شود . باز تابنده باید از ماده ای ساخته شده باشد که هسته های آن نوترون را شدیداً می پراکند ، ولی آن را جذب نمی کند . در بمب هسته ای ، پوستة ضخیمی از فلز برلیم می تواند به عنوان بازتابندة نوترونی عمل کند ؛ نوترونهایی که از کرة مادة شکافت پذیر گریخته اند با هسته های بریلیم برخورد میکنند و به سوی ماده شکافتنی باز می گردند . اگر ماده شکافتنی را تا چگالیی بیشتر از چگالی متعارف بفشاریم ، جرم بحرانی باز هم کمتر می شود ، مثلاً ، فشردن ماده تا دو برابر چگالی متعارفش جرم بحرانی را با یک ضریب چهار کم میکند . در ماده چگالتر ، نوترون در واحد طول مسیرش با تعداد بیشتری هسته روبرو می شود ، و بنابر این احتمال جذب آن قبل از اینکه موفق به گریز شود ، بیشتر است .
هر بمب شکافتی ساده ،

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   28 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله ویژگیهای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران خارجی

اختصاصی از اینو دیدی دانلود مقاله ویژگیهای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران خارجی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

ویژگیهای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران خارجی با تأکید بر مهاجران افغانی در ایران

چکیده
سالیان درازی است که مهاجران خارجی، بویژه مهاجران افغانی، در جای جای کشورمان سکونت دارند. هیچ استانی نیست که ساکنان آن با این مهاجران برخورد نداشته باشند و میان آنها مراوداتی صورت نگیرد، این روابط در بعضی جنبه ها آن چنان عمیق بوده که حتی در صورت بازگشت مهاجران به کشورشان، باز هم تا سالیان دراز اثراتی که از خود بجای گذاشته اند از بین نخواهد رفت. از جمله ارتباطات عمیق ایجاد شده، می توان به ازدواج تعدادی از ایرانیان ( بویژه زنان ایرانی) با مهاجران اشاره نمود. بنابراین مسئله مهاجران خارجی مانند مسائل مهم دیگری که کشورمان با آن مواجه است از اهمیت خاصی برخوردار است که بایستی به این موضوع ومسائل آنان نیز، موشکافانه و دقیق پرداخته شود.
هدف اصلی این نوشتار بررسی « ویژگیهای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران خارجی با تاکید بر مهاجران افغانی در ایران » می باشد تا بدین وسیله نسبت به این خیل عظیم از مهاجران خارجی شناخت پیدا نموده و تا حد امکان بتوان، به جنبه های مختلف تاثیر حضور آنان دست یافت.
این مقاله با استفاده از اطلاعات اداره کل امور اتباع و مهاجران خارجی وزارت کشور که در طرح شناسایی سال 1380 جمع آوری نموده، تهیه شده است.

واژگان کلیدی
مهاجران افغانی، بعد خانوار مهاجران خارجی، نوع مذهب مهاجران خارجی، نوع قومیت مهاجران خارجی

مقدمه
افغانستان، کشوری که سالها عرصه رقابت قدرتهای مختلف بوده است به دنبال دخالتهای جهانی و تحت تأثیر اوضاع داخلی این کشور، پدیده مهاجرت مردم به خارج از کشور بصورت بسیار حادّی رخ داد.
از سال1352به بعد به دنبال کودتای سردار محمد داوود علیه ظاهرشاه و متعاقب آن کودتای نورمحمدترکی رهبر حزب خلق علیه داوود در سال1357، ایران یکی از کشورهای پذیرای مهاجران افغانی گردید. این مهاجران، بسرعت وارد ایران شده ودر مناطق مختلف روستایی وشهری سکونت گزیده وبا جمعیت ایرانی در این مناطق مراودات گوناگون اقتصادی برقرار نمودند.
در ابتدا تصور می شد که دوران اقامت آنان در ایران کوتاه باشد، لیکن به جهت استمرار نابسامانیهای سیاسی و رکود و توقف رشد اقتصادی در آن کشور، مهاجران در ایران ماندگار شدند وطولانی شدن مدت اقامت آنان موجب گستردگی مراودات بین مهاجران وجمعیت ایرانی گردید.
تعداد مهاجرین افغانی در بعضی سالها به بیش از 8/2 میلیون نفر رسید (نظری تاج آبادی، 1369، ص164). علیرغم این وضع، سرشماریهای کشور نه تنها بخش اندکی از آنان را مورد سرشماری قرار داد، بلکه حتی برای این افراد نیز ویژگیهای جمعیتی، اقتصادی واجتماعی را منتشر ننمود. از اینرو شناخت خصوصیات جمعیتی و ویژگیهای اقتصادی و اجتماعی آنان و به همان ترتیب تعلّقات قومی، مذهبی و سیاسی آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است.
این مقاله می خواهد با توجه به اطّلاعات جمع آوری شده، درسال 1380، تا آنجا که مقدور است ویژگیهای فوق را مورد بحث وبررسی قرار دهد و اطّلاعات نسبتاً جامعی درباره آنها بدست آورد.

ضرورت واهمیت موضوع
سالیان درازی است که مهاجران افغانی در ایران اقامت دارند و درطول این سالیان با جمعیت بومی مراودات زیادی داشته اند و بر ابعاد مختلف جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مناطق مختلـف کشورمان بی تأثیر نبوده اند. علیرغم این حجم عظیم از مهاجرین و پیامدهایی که بدنبال داشته اند، متأسفانه آن طور که شایسته است تحقیقات و بررسیهایی در جهت شناخت آنها از جانب دست اندرکاران وبویژه جمعیت شناسان صورت نگرفته است.
در این میان دست اندرکاران و مسئولان امر، به مسئله مهاجرت افغانیها به عنوان یک موضوع گذرا نگریسته اند، حال آنکه بایستی تحقیقات وسیعی برای روشن شدن سئوالات وابهاماتی از قبیل چگونگی روابط اقتصادی، اجتماعی وحتّی روابط فامیلی با جمعیت بومی صورت گیرد، زیرا به چند دلیل پدیده مهاجرت افغانیها موضوعی شایان بررسی و تحقیق است نه یک مسأله جنبی وگذرا:
اولاً: کشور ایران بر حسب وظیفه اسلامی نسبت به پذیرش مهاجرین با خوشروئی اقدام نموده وبنا به مقتضیات زمانی، این همکاری را ادامه خواهد داد. پس مقطع زمانی معین برای خاتمه موضوع مهاجرت قابل پیش بینی نیست.
ثانیا : دارا بـودن بیـش از900 کیلومتـر مـرز مشتـرک بــا کشـور افغانستان (علی آبادی، 1375ص3) ایجاب می کند نسبت به هر اتفاقی که در مرزهای مشترک دو کشور واقع می شود بی تفاوت نباشیم.
ثالثا: تنظیم روابط صحیح ومنطقی و وجهه نظر واقع بینانه بین مهاجرین و بومیان اقتضا می کند با انجام تحقیق علمی، مرز واقعیات و تصورات روشن شود و قضاوتهای صحیح جایگزین پیشداوریها گردد.
بنابراین با بررسی این موضوع می توان نسبت به این جمعیت مهاجر شناخت پیدا کرد و برنامه ریزیهای دقیق و موشکافانه ای را تدوین و ارائه نمود.


هدف تحقیق
با توجه به ضرورتهایی که در قسمت قبل ذکر آن رفت، تحقیق حاضر بر آن است که به سهم خود و بسته به توان محقق و مقدورات علمی و اجرایی، به گوشه ای از مسائل و ابهامات موجود در زمینه ویژگیهای متفاوت جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی و چگونگی روابط اقتصادی، اجتماعی مهاجران خارجی با جمعیت بومی پاسخ مبتنی بر واقعیت بدهد و از این راه، زمینه مناسب تری را برای برنامه ریزی مناسب وکارشناسانه ایجاد نماید.

نگاهی گذرا به اوضاع جغرافیایی، اجتماعی، اقتصادی و تاریخی افغانستان
در این قسمت، ابتدا به بررسی اوضاع جغرافیایی، اجتماعی و اقتصادی افغانستان و سپس در قسمت دوم به بررسی روند تحولات تاریخی افغانستان پرداخته می شود.

الف ) جغرافیای طبیعی، اجتماعی و اقتصادی کشور افغانستان:
1. جغرافیای طبیعی افغانستان
افغانستان سرزمین کوهستانی و محصور در خشکی است. این سرزمین درنیمکره شمالی و نیمکره شرقی در محدوده آسیای میانه واقع است. جمعیت آن در سال 1995برابر با نوزده میلیون و ششصد و شصت و سه هزار نفر(ده میلیون و نود و یک هزار نفر مرد و نه میلیون و پانصد و هفتاد و دو هزار نفر زن )بوده استU.N.;v.1;p.72)). مساحت آن 000/649 کیلومتر مربع و طول مرزهایش حدود 5800 کیلومتر مربع است. از سمت شمال با جمهوریهای تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان هم مرز است. طول مرز شمالی با این جمهوریها، حدود 2384 کیلومتر است. از سمت شرق و جنوب با پاکستان از سمت شمال شرقی از طریق تنگه واخان با چین (ایالت سین کیانگ) هم مرز است. مساحت این مرز در منابع، متفاوت ذکر شده است و آن را بین 73 تا 93 کیلومتر نقل کرده اند. از طرف مغرب با جمهوری اسلامی ایران مرتبط است. این مرز قریب به 900 کیلومتر است.
افغانستان با آبهای آزاد فاصله زیـادی دارد. نزدیکترین نقطه آن با آبهای آزاد، از طریق پاکستان است که500 کیلومتر فاصله دارد (علی آبادی،1375،ص4و3

2. ساختار اجتماعی و قبیله ای افغانستان
گروهی از محققان، افغانستان را موزه ای از نژادها و ملل گوناگون می دانند. در این موزه بزرگ ساکنان اولیه در کنار تازه واردان سکونت دارند، سکنه فعلی در این کشور، بازماندگان دو نژاد عمده هستند که به قرار زیرند:
1- نژاد سفید شامل: پشتوها، تاجیکها، هزاره ها، نورستانیها و.....
2- نژاد زرد شامل: ازبکها، ترکمنها، قرقیزها، مغولها و....
از جمله اقوام مهم افغانستان؛ پشتون، تاجیک، هزاره، ازبک، ترکمن، بلوچ، قرقیز، قزلباش، فارس، هراتی، براهویی و قزاق هستند (همان، ص13).
در جدول (1) اقوام مهم افغانستان، نوع زبان و مذهب آنها آمده است.


جدول 1ـ قومیت ها و نوع زبان و مذهب کشور افغانستان
مذهب زبان قومیت
شیعه و سنی فارسی دری تاجیک
سنی پشتو پشتوها
سنی بلوچی بلوچ
شیعه فارسی هزاره
سنی فارسی و دری ایماق
سنی ترکی ـ فارسی ازبک
سنی و شیعه ترکی ترکمن
منبع: ظریف فیروز عسگری،1367،ص625 656
اوضاع اقتصادی افغانستان
افغانستان از جهت منابع غذایی کشوری خودکفاست. این کشور اگرچه فقیر است اماجزء کشورهای گرسنه جهان نیست. دراین کشور، از هر ده نفرشاغل، هشت نفر به کشاورزی اشتغال دارند. بخش اعظم جمعیت این کشور در بخش کشاورزی و یا فعالیتهایی که با کشاورزی مربوط است به کار مشغول هستند.
گندم با تولید سالانه سه میلیون تن (در 26 درصد زمینهای قابل کشت) زراعت اصلی کشاورزان افغانی است. محصولاتی که در این کشور جنبه صادراتی دارند عبارتند از: انگور(کشمش) و پنبه. در افغانستان آنگونه که در اغلب کشورهای جهان سوم دیده می شود، سیستم تک محصولی که نوسان آن به جریانات بین المللی و سفارشات خارجی بستگی داشته باشد، وجود ندارد. بخش عظیمی از تولیدات کشاورزی در داخل کشور به مصرف می رسد (همان، ص95).
علاوه بر آن اطراف منطقه جلال آباد به لحاظ کشت خشخاش، شناخته شده است. هیرمند که منطقه اصلی دیگر کشت خشخاش است، تامین کننده یک چهارم خشخاش جهان است (مارسدن، 1379، ص10).
دامداری در زندگی ایلات و عشایر افغانی نقش مهمی ایفاء می کند. افغانستان از حیث دامپروری خاصـه گوسفندداری در جهان مقام مهمی را داراست و به جهت داشتن گوسفند نژاد قره گل که از پوست آنها، پوست معروف به آسترخان بدست می آید شهرت دارد (علی آبادی، 1375، ص96).
ب) تحولات تاریخی افغانستان
در باب چگونگی وحدت یا جدایی ایران از افغانستان در گذشته، همچنین به تاریخچه تشکیل دولتهای مستقل در افغانستان و تحولات صورت گرفته در این کشور اقوال و نوشته های زیادی وجود دارد. ذیلاً بطورمختصر به ذکر تحولات صورت گرفته در تاریخ افغانستان پرداخته می شود.
تحولات افغانستان در قرن بیستم
تاریخ جدید افغانستان پس از فراز و نشیبهای فراوان در طول تاریخ در قرن بیستم با به قدرت رسیدن امیر حبیب الله در سال 1901 آغاز می شود. اولین انتخابات در سپتامبر سال 1962 برگزار شد و از این زمان تا ژانویه 1973 داوود خان قدرت را به دست گرفت و سرانجام با کودتای 28 آوریل 1978 توسط ارتش، داود به همراه تمام اعضاء خانواده اش قتل عام شد (همان. گزیده صفحات 168-123). در شب 27 دسامبر 1979 شوروی حمله گسترده خود را به افغانستان آغاز کرد(بریگو، روا، 1367). مشخصه اصلی افغانستان پس از حمله شوروی، وجود نابسامانی در کشور بود. از سال 1372 و بخصوص سال 1373 مواضع گروههای موجود تغییر یافت و دسته بندیهای جدیدی شکل گرفت و جنگ و درگیری در ابعاد وسیع تر ادامه یافت (علی آبادی، 1375، گزیده صفحات189-168).
سرانجام در سال 1381 با روی کار آمدن دولت انتقالی حامد کرزای امنیت نسبی به این کشور باز گشته است.

علل گرایش مهاجرین افغانی به پاکستان و ایران
در خصوص اینکه چرا مهاجرین افغانی به ایران و نیز پاکستان مهاجرت کردند و به جاهای دیگر کمتر رفتند دلایل بسیاری را می توان برشمرد که مهمترین آنها عبارتند از:
1ـ مرزهای طولانی این دو کشور با افغانستان.
2ـ اشتراکات مذهبی و دینی بین مردم این دو کشور با مردم افغانستان.
3ـ مخالفت هر دوی این کشورها با استقرار نظام کمونیستی در افغانستان و پشتیبانی از مجاهدین افغانی و نهضت مقاومت.
4ـ نزدیکی فرهنگی و زبانی بین گروههای مهاجر با این دو کشور که روابط فرهنگی را تسهیل می نماید.
5ـ نزدیکی این کشورها به موطن مهاجرین و امکان بازگشت سریع به وطن در صورت مساعد شدن شرایط.
آن دسته از مهاجران که به ایران آمده اند غالباً یک مشخصه مهم دارند و آن، فارسی زبان بودن آنهاست. تقریباً اکثر کسانی که به ایران مهاجرت کرده اند از مناطق فارسی زبان هستند و بندرت از مناطق پشتون که زبان فارسی نمی دانند به ایران آمده اند. در بین مهاجرین افغانی که به ایران آمده اند، بیشتر آنها در نوار مرزی ایران با افغانستان و در استانهای خراسان و سیستان و بلوچستان ساکن گردیده اند.
گروه های مذهبی با گرایش تسنن در استان سیستان و بلوچستان و جنوب خراسان و استانهای جنوبی ایران مانند بوشهر و هرمزگان پراکنده شده اند و شیعیان در مناطق شمالی خراسان، تهران، قم و دیگر مناطق پراکنده اند.
در پایان این قسمت باید یا د آور شد آنچه در مورد مهاجرین افغانی قابل بیان است، این است که علت مهاجرت آنها به کشورهای دیگر نه جاذبه مقصد بلکه دافعه موطن بوده است، در مورد علل بازگشت آنها نیز شرایط موطن اصلی آنها بیشتر از هر عامل دیگر تأثیرگذار می باشد. همانطور که در طول سالهای 72-1370 با آرام شدن اوضاع، چندین میلیون نفر به کشور خود بازگشتند، اما با گسترش درگیریها و ناامنی دوباره در افغانستان سیر بازگشت مهاجرین متوقف شد (جمشیدیها، 1379، ص65-64).

یافته های تحقیق
قبل از وارد شدن به این قسمت، لازم است به نکته مهمی اشاره شود. اداره کل اتباع و امور مهاجران خارجی، داده ها را بطور کلی برای مهاجران خارجی استخراج نموده و مهاجران افغانی و سایر مهاجران خارجی را تفکیک ننموده است. به ناچار شاخصهای پردازش شده، اشــــاره بــــه مهاجــران خارجــی دارد و نه مهاجران افغانی، ولی به هر حال تأکید این مقاله بر«مهاجران افغانی» می باشد که بیشترین مهاجر خارجی را در ایران تشکیل می دهند. طبق اعـــــلام اداره کل اتباع و مهاجران خارجی حدود دو میلیون و سیصد هزار مهاجر پرسشگری شده افغانی (از دو میلیون و پانصد و شصت هزار نفر که کل مهاجران خارجی در ایران را تشکیل می دهند) یعنی بیش از 90 درصد از مهاجران خارجی را در ایران، مهاجران افغانی تشکیل می دهند.(روزنامه اطلاعات، 29/3/1381).
در این قسمت به توصیف جداول پردازش شده از مهاجران پرداخته می شود که شامل ویژگی های جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی می باشد.

الف ـ ویژگیهای جمعیتی اقتصادی و اجتماعی مهاجران خارجی.
ویژگیهای جمعیتی
ـ توزیع جمعیت مهاجران خارجی
کشورهای ایران و پاکستان به دلیل پناه دادن به مهاجران افغانی از کشورهای عمده مهاجرپذیر محسوب می شوند. گر چه تعداد پناهندگان در این دو کشور دائما در نوسان بوده و شمار آنان بر حسب شرایط داخلی ودرگیریهای نظامی در افغانستان همواره تغییر می کرده است، نمی توان آمار واطلاعات دقیقی از آنان به دست داد. با این همه شمار آنان در اسناد بین المللی به شرح ذیل بوده است: (زنجانی، 1380، ص48).


جدول 2ـ آمار مهاجرین افغانی در ایران و پاکستان طی سال های مختلف (ارقام به هزار نفر)
1993 1991 1990 1985 1980
7/2900 3000 2350 1800 - ایران
1627 3/3185 3272 2500 400 پاکستان

به رغم این آمـار و ارقـام، تعـداد مهاجران خارجی در ایـران تا سال 1355 اندک بود و در هیچیک از سرشماریهای 1335، 1345 و 1355 به بیش از 5/0 درصد جمعیت نرسید ( همان، ص5).

جدول 3- تعداد خارجیان در ایران از ورای داده های سرشماری
نسبت به کل(جمعیت) متولدین خارج از کشور سال
24/0 44769 1335
22/0 57115 1345
53/0 178911 1355
72/1 852507 1365
62/1 906988 1370
67/1 1004776٭ 1375

٭خارجیانی که تابعیت آنها مشخص است
بر اساس جدول (4)، در سال1380 از تعداد کل مهاجران خارجی در ایران 2567709 نفر شمارش شده است که حدود دو میلیون و سیصد هزار نفر (حدود 90 درصد) آن را مهاجران افغانی تشکیل می دهند، 1568570 نفر (61 درصد) از مهاجران خارجی را مردان و 996495 نفر (39 درصد) آنان را زنان تشکیل داده اند. بیشترین تعداد مهاجرین خارجی در استان تهران قرار داشته، که با 811695 نفر(61/31 درصد) حدود یک سوم مهاجرین خارجی را تشکیل می داده است، که پس از استان تهران، استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان و اصفهان به ترتیب با 376652(67/14درصد)، 252704(84/9 درصد) و247040 نفر( 62/9 درصد) در مراتب بعدی قرار داشته اند، در حالیکه استان اردبیل با 199 نفر (01/0 درصد) کمترین تعداد مهاجر خارجی را داشته است و پس از آن، استانهای زنجان و چهارمحال و بختیاری به ترتیب با 661(03/0 درصد) و 978 نفر(04/0 درصد) در مراتب بعدی کمترینها قرار داشته اند، همانطوریکه قبلا گفته شد، اکثر این مهاجران را، مهاجران افغانی تشکیل می دهند.

جدول 4ـ توزیع جمعیت مهاجران خارجی به تفکیک جنس و استان (سال 1380)
جمعیت مرد زن جنس
استان
1835 1162 673 آذربایجان شرقی
13727 7603 6122 آذربایجان غربی
199 106 93 اردبیل
247040 157867 89173 اصفهان
7958 4168 3790 ایلام
17149 12407 4742 بوشهر
811695 525798 285895 تهران
978 587 391 چهارمحال و بختیاری
252704 135150 117554 خراسان
82796 47066 34927 خوزستان
661 357 304 زنجان
41756 27963 13793 سمنان
376652 208955 167696 سیستان و بلوچستان
157945 105659 52286 فارس
38063 25806 12257 قزوین
125461 69435 56026 قم
6286 3172 3114 کردستان
140059 86888 53171 کرمان
12401 7199 5202 کرمانشاه
2520 1627 893 کهگیلویه
35057 18730 16327 گلستان
3591 2599 992 گیلان
3708 2081 1627 لرستان
15482 10794 4688 مازندران
48207 29454 18753 مرکزی
56184 35804 20380 هرمزگان
4158 2297 1861 همدان
63437 38998 24438 یزد
2567709 1568570 99495 کشور

نسبت جمعیت مهاجران خارجی و بویژه مهاجران افغانی به جمعیت ایران درطول سالهای مختلف در نوسان بوده است، بطوریکه در سرشماریهای سالهای 1365 و 1375 این نسبت به ترتیب برابر5/1 و 4/1 بوده است، در حالیکه این نسبت در سال 1380 افزایش چشمگیری داشته و به 5/3 درصد رسیده است.

توزیع نسبی مهاجران خارجی به تفکیک گروههای سنی
بر اساس آمارهای اخذ شده، بیشترین مهاجر خارجی در گروه سنی 4- 0 ساله با 15 درصد و پس از آن گروه سنی 9-5 ساله با 70/14 درصد در مرتبه بعدی قرار داشته اند و کمترین مهاجر خارجی نیز در گروه سنی 59-55 با 5/1 درصد قرار گرفته بودند. اگر جمعیت مهاجران خارجی را بر حسب گـــروههای سنی سه گانه در نظر بگیریم، گروه سنی 14-0 ساله برابر 5/41، گروه سنی 59-15 ساله برابر 5/56 و گروه سنی بالای 60 سال حدود 2 درصد جمعیت را بخود اختصاص داده اند.
با توجه به اینکه 5/41 درصد از کل جمعیت مهاجران در گروه سنی 14-0 قرار داشته و نسبت جوانی آنها بیش از چهل درصد بوده است، بنابراین مهاجران خارجی دارای جمعیتی جوان بوده اند. بر این اساس بیش از نیمی از استانهای کشور (16 استان) جمعیت مهاجر جوان داشته اند که از میان آنها، استانهای سیستان و بلوچستان و گلستان به ترتیب با 52 و50 درصد جمعیت زیر 15 ساله دارای جوانترین جمعیت مهاجر بوده اند. به جرأت می توان گفت که اکثر مهاجرانی که زیر 20 سال هستند در ایران متولد شده اند و شاید تعداد زیادی از آنها هرگز موطن پدری خویش را ندیده باشند و با فرهنگ و رسوم وطن اصلی خود آشنایی کامل را نداشته باشند که این مسئله ممکن است بازگشت آنان را به کشور خود به تأخیر اندازد و آنها را با تردید مواجه نماید.
سازمان ملل، جمعیت افغـانستان را به تفکیک گروههـای سنی پنج ساله برای سال 2000 پیش بینی کرده است که گروه سنی 4-0 ساله با حدود 2/19 درصد بیشترین و گروه سنی 59- 55 با حدود 6/2 درصد کمترین جمعیت را به خود اختصاص داده اند. توزیع جمعیت کشور افغانستان بر حسب گروههای سنی بزرگ عبارتست از: 7/43 درصد در گروه سنی14-0 ساله، 4/51 درصد در گـــــروه سنی 59-15 ساله و 9/4 درصد در گروه سنی بالای 60سال * (U.N,1988 V.2,p.141) .
اگر مهاجران خارجی را بدلیل اکثریت مطلق مهاجران افغانی، بعنوان مهاجران افغانی در نظر بگیریم، می توان بیان نمود که در سال 2000 جمعیت کشور افغانستان از جمعیت مهاجر خود در کشور ایران، کمی جوانتر بوده ولی بهر حال ترکیب سنی مهاجران افغانی از ترکیب سنی کشورشان تبعیت می نماید و نشان دهنده این است که کشور افغانستان جزء جوانترین کشورهای جهان می باشد.
بر اساس اطلاعات سازمان ملل، جمعیت واقع در گروههای سنی پنجساله کشورهای افغانستان (سال 2000) در جدول (5) آمده است.



جدول 5 ـ توزیع جمعیت افغانستان بر حسب گروههای سنی پنجساله به تفکیک جنس (سال 2000)
گروههای سنی کل مرد زن
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
0-4 4356000 19/17 2235000 17/19 2121000 19/17
5-9 3154000 13/88 1621000 13/90 1534000 13/87
10-14 2427000 10/68 1247000 10/70 1180000 10/67
15-19 2046000 9/01 1056000 9/06 990000 8/95
20-24 1847000 8/13 950000 8/15 897000 8/11
25-29 1882000 8/28 964000 8/27 918000 8/30
30-34 1622000 7/14 834000 7/15 788000 7/12
35-39 1249000 5/50 645000 5/53 603000 5/45
40-44 954000 4/20 493000 4/23 461000 4/17
45-49 727000 3/20 374000 3/21 353000 3/19
50-54 753000 3/31 389000 3/34 364000 3/29
55-59 595000 2/62 305000 2/62 290000 2/62
60-64 449000 1/98 226000 1/94 223000 2/02
[phone]/90 319000 2/74 340000 3/07
جمع 22720000 100 11658000 100 11062000 100
منبع:,1998,v.2,P.141) (U.N

نسبت جنسی مهاجران خارجی
آمارهای اخذ شده نشان میدهد که نسبت جنسی مهاجران خارجی در ایران حدود 157 بوده است که با نسبتهای جنسی متعارف تفاوت دارد و علت آن هم، تفاوت در مهاجرت بین دو جنس می باشد، که مهاجرت مردان را بیشتر ممکن ساخته است یعنی مهاجرت خارجیان به ایران به نفع جنس مرد بوده است که این یکی از ویژگیهای مهاجرت می باشد.
نسبت جنسی مهاجران خارجی در استانهای گیلان (262) و بوشهر (261) بیشترین و استانهای کردستان (102) و اردبیل (114) کمترین مقدار را نشان می دهند. معمولا نسبت جنسی در استانهایی که مهاجران خارجی بیشترین تعداد را داشته اند کمتر و منطقی تر بوده و نشان از آن دارد که مهاجران در آن استانها با خانواده های خود ساکن شده اند ولی استان هایی که مهاجران خارجی کمترین تعداد را داشته اند نسبت جنسی بیشترین مقدار را داشته است و گویای این مطلب است که در این استانها، مهاجران خارجی بیشتر مردان بوده اند و مهاجرت به نفع جنس مرد بوده است.
طبق گزارش سازمان ملل، نسبت جنسی کشور افغانستان در سال 2000، برابر 105 و کشور ایران برابر 103 پیش بینی شده است(U.N,1988,p.73,232) .

توزیع نسبی خانوارهای مهاجران خارجی برحسب ابعاد آن
آمار نشان میدهد که، خانوارهای یک نفره با 54 درصد بیشترین درصد را بخود اختصاص داده اند که علت آن مهاجرت بیشتر مردان می باشد و پس از آن به ترتیب خانوارهای دو نفره با 95/7 و سه نفره با 52/7 و .... و سرانجام خانوارهای بیش از ده نفره با 49/0 درصد کمترین مقدار را نشان می دهد.
این روند در اکثر استانها نیز مشاهده می شود و خانوارهای یک نفره بیشترین درصد را بخود اختصاص داده اند. معمولاً در استانهایی که تعداد مهاجران خارجی کمترین باشد، بالعکس درصد مردان و نسبت جنسی بیشتر می باشد که این امر باعث می شود خانوارهای یکنفره سهم بیشتری را بخود اختصاص دهند، این مسئله بخوبی در استانهای گیلان و اردبیل مشاهده شده است.
در سال 1375 در ایران، خانوارهای سه و چهارنفره با 40/18 و 96/15درصد بیشترین سهم را بخود اختصاص داده بودند.

بعد خانوار مهاجران خارجی
بر اساس آمار بدست آمده از طرح شناسایی سال 1380، بعد خانوار مهاجران خارجی در ایران برابر 8/2 نفر بوده است که رقم کمی را نشان می دهد و علت آن همانطور که در نسبت جنسی گفته شد، بخاطر تفاوت در ترکیب جنسی مهاجران می باشد که اکثراً مردان هستند و چون خانوارهای یک نفره درصد بیشتری را بخود اختصاص می دهند، این امر باعث کاهش بعد خانوار مهاجران خارجی می شود. با مقایسه بعد خانوار با نسبت جنسی و توزیع نسبی خانوارهای مهاجران خارجی، بخوبی می توان این مطلب را مشاهده نمود. یعنی استان هایی که بالاترین نسبت جنسی و بیشترین خانوارهای یک نفره را داشته اند همان استان هایی هستند که کمترین بعد خانوار(2-1 نفره) را دارا بوده اند.
در سال 1375، بعد خانوار در ایران برابر 8/4 نفر بوده است.

توزیع مهاجران خارجی بر حسب محل تولد
با توجه به اکثریت قریب به اتفاق مهاجران افغانی در ایران و بر اساس آمار بدست آمده، محل تولد اکثر مهاجران خارجی، کشور افغانستان می باشد که حدود 71 درصد را بخود اختصاص داده است و اگر در نظر بگیریم که اکثریت مهاجرانی که در ایران متولد شده (حدود 24 درصد) مهاجر افغانی باشند، بیش از 90 درصد مهاجران خارجی، افغانی می باشند. همچنین کشور عراق، بعنوان محل تولد مهاجران خارجی فقط 4 درصد را بخود اختصاص داده است و یک درصد مهاجران خارجی نیز محل تولدشان غیر از افغانستان و عراق می باشند.
منشا جغرافیایی مهاجران خارجی استانهای کشور مشابه و یکسان نیست، به عبارت دیگر در استانهای غربی کشور، یعنی استانـــهای کردســتان با 74/66، کرمانشاه با 04/58، ایلام با 98/46، خوزستان با 29/45 و لرستان با 13/41 درصد، بیشترین مهاجر خارجی را عراقی ها تشکیل می دهند و در استان های شرقی و مرکزی کشور نیز بالطبع بیشترین مهاجران خارجی را مهاجران افغانی تشکیل داده اند، مانند استانهای کرمان، سمنان، سیستان و بلوچستان، خراسان، تهران، هرمزگان و یزد با بیش از 95 درصد، بیشترین مهاجر افغانی را از مجموع مهاجران خارجی داشته اند.
مطلب دیگری که در این نقشه می توان مشاهده نمود، اینستکه اکثر مهاجرینی که محل تــــولد آنها ایران بوده است در استانهایی واقع شده اند که این مهاجران قدمت بیشتری را در آنجا داشته اند به عبارت دیگر اولین استانهایی هستند که مهاجران خارجی به آنجا مهاجرت نموده اند به عنوان مثال در استان خراسان سابقه مهاجرت مهاجران افغانی به قبل از تجاوز شوروی به خاک افغانستان (سال 1979)میرسد.

توزیع نسبی مهاجران خارجی در بخشهای مختلف اقتصادی
در کشور افغانستان، قسمت اعظم نیروی کار، مشغول کشاورزی است. پس از کشاورزی، صنعت و معدن و سپس مشاغل خدماتی و غیرتولیدی بیشترین نیروی کار را به خود اختصاص داده است.
وضعیت اشتغال در مهاجرین، همواره از مسائل مهم و جنجال برانگیز برای جامعه میزبان بوده است. اثرات میزان اشتغال وبیکاری بر انحرافات اجتماعی و مسائل اقتصادی همواره مشاهده شده است. دلیل مهاجرت بسیاری از مهاجرین نه نابسامانیهای سیاسی-اجتماعی در افغانستان، بلکه انگیزه اقتصادی بوده است.
شرایط دشوار زندگی در کشوری بیگانه فرد را مجبور می کند که برای تامین معاش خانواده به هر کار سختی تن در دهد. مهاجران افغانی رانده شده از وطن، که به ایران پناه آورده اند، برای گذران زندگی به مشاغل و حرفه گوناگون روی آورده اند. اغلب این مشاغل غیر تخصصی اند و نیاز چندانی به دانش و تخصص بالا ندارند. اکثر مهاجرین از تخصص و سواد کافی برخوردار نبوده اند، لذا به مشاغلی پرداخته اند که دارای مزد کم و زحمت فراوان هستند و انجام آن برای هر فردی دشوار است.
بر اساس آمار بدست آمده، بیشترین مهاجران با حدود 77 درصد در بخش خدمات مشغول به کار می باشند، بطوریکه مهاجران استانهای گیلان با 49/96، کرمانشاه با 35/96 و آذربایجانشرقی با 15/96 درصد، بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با 37/17 درصد کمترین سهم را در این بخش داشته اند. این بخش مجموعه ای از مشاغل مانند: کارگران ساختمانی، کار در کوره های آجرپزی، کار در چاپخانه های قدیمی که با سرب زیاد سروکار دارند، چاه کنی و غیره را در بر می گیرد، که انجام کلیه این مشاغل با دشواری خاصی مواجه است. بخش کشاورزی با 60/11درصد، در مرتبه دوم قرار دارد که استانهای سیستان و بلوچستان با 59/76، کردستان با 95/46 و گلستان با 54/20 درصد بیشترین و استان های کرمان، ایلام، خوزستان، هرمزگان، قزوین، کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، آذربایجان شرقی و بوشهر باکمتر از یک درصد کمترین سهم را در این بخش مشغول داشته اند. این افراد غالباً کسانی بوده اند که قبل از مهاجرت، کشاورزی می کرده اند و بعد از مهاجرت چون قادر به کار دیگری نبوده اند به کشاورزی پرداخته اند. رشد و رونق ساختمان سازی در ایران موجب جذب تعداد کثیری از افراد بدون مهارت و تخصص شده است که 56/11 درصد از مهاجران شاغل، در بخش صنعت و ساختمان مشغول بکار بوده اند. در این بخش، استانهای هرمزگان، قزوین و همدان به ترتیب با 02/77، 28/54 و 43/37 درصد بیشترین واستان های گیلان، زنجان و آذربایجان شرقی به ترتیب با75/0، 80/3 و 15/3 کمترین درصد شاغلین در بخش صنعت را داشته اند.
در سرشماری سال 1375، توزیع جمعیت شاغل ایران در بخشهای فوق عبارت بودند از: کشاورزی 40/23 درصد، صنعت 70/30 درصد و خدمات 50/44 درصد.
مقایسه جمعیت شاغل ایرانیان با جمعیت مهاجر، در بخشهای سه گانه بخوبی نشان می دهد که به دلیل کمبود بیش از حد نیروی ماهر ومتخصص نزد مهاجران، که اکثرا مهاجران افغانی میباشند تفاوتهای عمده ای بین آنها در این سه بخش مشاهده می شود.

وضعیت مسکن مهاجران خارجی
مهاجران خارجی طبق قانون نمی توانند ملکی را رسماً به تملک خویش درآورند، به همین خاطر آنها به اشکال دیگر از املاک و مستغلات استفاده می نمایند.
طبق آمار اخذ شده، اکثر قریب به اتفاق مهاجران خارجی، از ساختمان و املاک مسکونی بصورت اجاره ای استفاده می نمایند، یعنی 93 درصد مهاجران خارجی مسکن اجاره ای دارند. شکلهای دیگر در اختیار گرفتن مسکن، عبارتست از: شخصی در مالکیت غیر* 57/2 درصد و شخصی قولنامه ای 62/2 درصد، که 71/1 درصد نیز به اشکال دیگر از مسکن استفاده می نمایند.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   29 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود پاورپوینت بررسی تاثیر فناوری اطلاعات در برنامه ریزی استراتژیک شرکت نفت به همراه فایل صوتی ارائه

اختصاصی از اینو دیدی دانلود پاورپوینت بررسی تاثیر فناوری اطلاعات در برنامه ریزی استراتژیک شرکت نفت به همراه فایل صوتی ارائه دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود پاورپوینت بررسی تاثیر فناوری اطلاعات در برنامه ریزی استراتژیک شرکت نفت به همراه فایل صوتی ارائه

محتویات پاورپوینت:

تعاریف فناوری اطلاعات و برنامه ریزی استراتژیک
ارتباط بین فناوری اطلاعات و برنامه استراتژیک
تعریف برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات
مشکلات برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات
تاثیر فناوری اطلاعات در برنامه ریزی استراتژیک
مزایای برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات
وزارت نفت در دولت الکترونیک
نکات مورد توجه برای استقرار موفق دولت الکترونیک
تعریف تجارت الکترونیک
تاثیر تجارت الکترونیک بر توسعه صادرات در بخش نفت
معرفی مدل زنجیره ارزش صنعت نفت
نرم افزارهای کاربردی حوزه ICT در صنعت نفت
2 راه پیاده سازی ERP در دنیا

2 الگوی مختلف در بررسی ساختار صنعت نفت
ویژگی های کلی الگوی توسعه مبتنی بر بهره برداری
مزایای الگوی توسعه مبتنی بر تکنولوژی نسبت به بهره برداری
اقتصاد متکی به نفت
کارت هوشمند سوخت
تاثیر کارت هوشمند سوخت در سیاست های کلی نظام در بخش نفت و گاز
مدل مدیریت استراتژیک شرکت ملی نفت

نمونه ای از صفحات پاورپوینت را در تصویر زیر مشاهده می کنید:

آنچه تحویل داده میشود:

1. فایل ارائه با فرمت پاورپوینت Microsoft Powerpoint .pptx

2. فایل PDF ساخته شده از روی پاورپوینت

3. فایل صوتی ارایه با فرمت mp3 و مدت زمان 1 ساعت و 5 دقیقه

تعداد صفحات پاور پوینت: 24 صفحه

پس از خرید از درگاه امن بانکی، لینک دانلود در اختیار شما قرار میگیرد و همچنین به آدرس ایمیل شما فرستاده می شود.

تماس با ما برای راهنمایی، درخواست مقالات و پایان نامه ها و یا ترجمه و یا انجام پروژه های برنامه نویسی و حل تمرینات با آدرس ایمیل:

[e-mail]

یا شناسه تلگرام (آی دی تلگرام ما): @ebarkat

توجه: اگر کارت بانکی شما رمز دوم ندارد و یا در خرید الکترونیکی به مشکل برخورد کردید و یا به هر دلیلی تمایل به پرداخت الکترونیکی ندارید با ما تماس بگیرید تا راههای دیگری برای پرداخت به شما پیشنهاد کنیم.

از پایین همین صفحه (بخش پرداخت و دانلود) می توانید این پروژه را خریداری و دانلود نمایید.