تحقیق مطالعه و کاوش در گذشتههای دور دارای عناوین و مطالب مرتبط و خوب، شامل 11 اسلاید که برخی از عناوین آن در زیر آمده است:
کاوش های باستان شناسی در ایران - منابع نوشتاری در تاریخ و ...
مناسب برای تحقیق و ارائه درسی
تمامی اسلایدها افکت انیمیشن دارند. فایل تحقیق نیز ضمیمه شده است.
لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه: 44
بخش کشاورزی در ایران یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی میباشد و این در حالی است که کمبود آب اصلیترین عامل محدود کننده تولید محصولات کشاورزی و غذایی است.
استفاده بهینه از آب در کشوری چون ایران که از نظر اقلیمی دارای وضعیت خشک تا نیمه خشک است از اهمیت فراوانی بخصوص در گسترش و توسعه فعالیتهای کشاورزی برخوردار است. بهره برداری بهینه از منابع آبی برای این منظور جز با توجه کامل به معیارهای اقتصادی و اجتماعی ممکن نیستو توجه به هزینهها و فوائد اجتماعی در تخصیص منابع آب ودر بهبود عملکرد اقتصادی بخش آب.حایزاهمیت است.
استان خراسان که خشکی و پراکنش نامناسب زمانی و مکانی بارندگی واقعیت گریزناپذیرآن است،نیزازاین مقوله مستثنا نبوده و استفاده بهینه ازآب و منابع آبی در تولید بخش کشاوزی آن بسیار حایز اهمیت می باشد .
لذااعمال مدیریت صحیح و بکارگیری تکنیکهای پیشرفته همچون استفاده ازسیستمهای آبیاری تحت فشاربه منظور حفظ ذخیره رطوبتی خاک وافزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک از جمله اقدامات موثر برای افزایش راندمان آبیاری ودرنتیجه بهبودبهره برداری از منابع محدود آبی می باشد.
در این طرح سیستم آبیاری تحت فشار بارانی و قطره ای تواما"با توجه به معیارها و استانداردهای گزینش سیستم آبیاری تحت فشارانتخاب شده است تا با اعمال آن و ارایه مدیریت منطقی و صحیح بتوان از منبع آب موجود بهره
بیشتری گرفته، شاهد تامین و حفظ رطوبت مطلوب درختان بوده ، از رویش علفهای هرز جلوگیری نموده، در نیروی انسانی و کارگری ومصرف انرﮊی صرف جویی نموده و در نهایت راندمان و بازده آبیاری که نسبت آب ذخیره شده در ناحیه ریشه در خاک به آب تأمین شده از منبع اصلی آبیاری را نمایان می کندرا تا ۹۵درصد بالا برد.
ضرورت و توسعه روشهای آبیاری تحت فشار در آبیاری فضای سبز:
توسعه یک سیستم در دو بخش کمی و کیفی امکان پذیر است و سیستمی موفق خواهد بود که همزمان در دو بخش یاد شده پیشرفت داشته باشد.
توسعه اراضی آبی ، با میزان مصرف فعلی آب و رساندن سطح فضای سبز به حد مناسب با منابع آب محدود عملی نخواهدشد. لذا تغییر الگوی مصرف و کنترل آب در محل مصرف و افزایش سطح زیرکشت فضای سبز میتواند بسیاری از مشکلات را بر طرف نماید.
کنترل آب، صرفه جویی و بالا بردن راندمان آبیاری در روشهای سنتی موجود ، احتیاج به صرف وقت و هزینه زیادی دارد.
تبدبل روش آبیاری غرفابی با راندمان پایین به روش آبیاری شیاری با راندمان بالا احتیاج به تسطیح دقیق دارد و این روش در اراضی شیبدار و با توپوگرافی نا مناسب امکان پذیر نخواهد بود.
در چنین شرایطی بهترین روش بالا بردن راندمان آبیاری ، توسعه روشهای آبیاری تحت فشار میباشد. اجرای این روشها در زمان کوتاه صورت گرفته و بازده تولید در ازاء واحد حجم آب مصرفی با مدیریت مناسب ، میتواند افزایش یابد.
از عواملی که موجب توسعه کمی روشهای آبیاری تحت فشار در کشور شده است ، می توان کمبود منابع آب ، محدود بودن زمین مناسب در بعضی نقاط ، مکانیزه کردن عملیات زراعی ، تسریع در عملیات آبیاری و مهمتر از آن
انعطاف پذیری روش آبیاری تحت فشار با برنامه ریزی آبیاری درطول فصل کشت و افزایش راندمان را نام برد.برای کاهش تلفات و جلوگیری از هدر رفتن منابع محدودآب درمناطق مستعد بایستی سیستم های تحت فشاراجراشوند .
بطور کلی روشهای آبیاری به سه دسته تقسیم می شوند:
۱- روشهای آبیاری سنتی
۲- روشهای مدرن آبیاری سطحی
۳- روشهای آبیاری تحت فشار
بدیهی است که انتخاب هر کدام از این روشها بستگی به شرایط توپوگرافی زمین ، خاک ، گیاه ، آب و هوا ، شرایط اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی جامعه دارد.
آبیاری تحت فشار:
بطور کلی به هر روش آبیاری که در آن آب با فشار بیش از یک اتمسفر (فشارنسبی) درسطح اراضی بوسیله لوله توزیع شود آبیاری تحت فشار گفته می شود. در یک نوع تقسیم بندی ساده ، روشهای آبیاری به دو نوع آبیاری ثقلی و آبیاری تحت فشار تقسیم خواهد شد.
آبیاری تحت فشار نیز به دو نوع آبیاری بارانی و قطره ای قابل تفکیک است .
آبیاری بارانی :
آبیاری بارانی روشی است که آب با فشار بیش از یک اتمسفر در درون لوله ها جریان پیدا کرده و در روی گیاه به صورت باران توسط نازلهایی که به آب پاش معروفند پاشیده می شود.
آبیاری بارانی یکی از روشهای نوین آبیاری در جهان به شمار می رود که استفاده از آن در ۴۰ سال اخیر بیشتر متداول شده است . بطور کلی می توان گفت که آبیاری بارانی از زمانی که لوله های سبک با اتصالات سریع و آسان به بازار عرضه شد ، توسعه یافته است.
در این روش آب با سرعتی مساوی و یا کمتر از نفوذ پذیری خاک ، به صورت باران بر سطح زمین پخش می شود تاخاک فرصت نفوذ پیدا کند . چنانچه شدت بارش بیش از سرعت نفوذ باشد در سطح مزرعه رواناب ایجاد شده وراندمان آبیاری کم خواهد شد. بطور کلی آبیاری به روش بارانی را در اغلب شرایط مانند مناطق شیبدار ، خاکهای سبک ، سنگین و شرایطی که آبیاری به طریق ثقلی امکان پذیر نیست ، می توان اجرا نمود.
مزایا و معایب آبیاری بارانی:
هر نوع روش آبیاری دارای یک سری معایب و مزایایی است که با در نظر گرفتن مجموعه این معایب و مزایا باید اقدام به انتخاب و طراحی روش آبیاری نمود.
محاسن آبیاری بارانی:
- حذف عملیات تسطیح و کاهش هزینه های آماده سازی اراضی
- بدلیل امکان آبیاری با عمق کم ، این روش برای اراضی با بافتهای بسیار سبک یا بسیار سنگین مناسب خواهد بود.
- تهویه خاک به راحتی انجام میشود.
- مبارزه با یخبندان ، آفات و انگل ها میسر است.
- هزینه نیروی کارگری در مقایسه با روسهای آبیاری سطحی کمتر است.
- تلفات بصورت رواناب و فرسایش خاک در این روش به حداقل می رسد.
- راندمان آبیاری در مقایسه با روشهای سنتی بیشتر است.
- بازده محصولات آبیاری در اغلب موارد بیشتر از آبیاری سطحی است.
- زمین کمتری برای مسیر انتقال آب هدر میرود.
- امکان آبیاری در اراضی کم عمق وجود دارد.
- در اغلب محصولات آبیاری بارانی باعث افزایش رشد می شود.
- امکان آبیاری در اغلب خاکها وجود دارد.
- امکان آبیاری در اراضی شیبدار وجود دارد.
- امکان آبیاری در اغلب شرایط آب و هوایی وجود دارد.
معایب آبیاری بارانی :
- نیاز به سرمایه گذاری اولیه نسبتا" زیادی دارد.
- در صورت وجود باد یکنواختی توزیع کاهش می یابد.
- کمبود توان فنی در مناطق دور افتاده وجود دارد.
- شدت تبخیر در مناطق گرم و خشک زیاد بوده لذا تلفات در این مناطق زیاد است.
- در مناطقی که باد شدید است تلفات آب زیاد است.
- به دلیل خسارت زدن به برگ محصولات ، در این روش استفاده از آبهای با کیفیت پایین ممکن نیست.
شرایطی که آبیاری بارانی توصیه میشود:
- برای آبیاری گیاهانی که دارای ریشه کم عمق هستند.
- در اراضی با شیب زیاد و عمق کم خاک زراعی
- در اراضی با نفوذ پذیری زیاد
آبیاری قطره ای:
آبیاری قطره ای عبارتست از پخش آرام آب بر سطح خاک یا زیر خاک به صورت قطرات مجزا یا پیوسته و یا بصورت اسپری ریز با فشار کم ، بوسیله قطره چکانهایی که در طول خط انتقال قراردارند.
محاسن و معایب آبیاری قطره ای:
آبیاری قطره ای به دلیل اعمال عمق آبیاری کم و قابل تنظیم یکی از روشهای مفید آبیاری می باشد. مهمترین مزیت این روش صرفه جویی در میزان آب و هزینه هاست. سیستم آبیاری قطره ای در مقایسه با سایر روشهای آبیاری و خصوصا" آبیاری سطحی به آب کمتری نیاز دارد.
همچنین تلفات آب در این روش نسبتا" پایین و کم است. هزینه کارگری در مقایسه با سایر روشها به مراتب کم خواهد بود.
با بهره برداری مناسب و آبیاری موضعی ، در این روش رشد علفهای هرز به حداقل رسیده و انتقال بذر وجود نخواهد داشت. استفاده راحت از کودها یکی دیگر از مزایای آبیاری قطره ای می باشد. در آبیاری قطره ای بدلیل استفاده مکرر از آب و بالا نگهداشتن رطوبت خاک غلظت نمک های محلول خاک کم شده و می توان با آب شور آبیاری نمود. آبیاری باغات موجود در اراضی با توپوگرافی نامناسب نیز با این روش امکان پذیر است.
یکی از معایب مهم این روش علاوه بر هزینه زیاد ، گرفتگی قطره چکانها می باشد. بدلیل فرم توزیع رطوبت(پیاز رطوبتی) خاص این روش نمکها در سطح خاک تجمع یافته و امکان خطر برای گیاهان وجود خواهد داشت.
انواع روشهای آبیاری قطره ای:
بر اساس نوع گسیلنده یا قطره چکان میتوان آبیاری قطره ای را به شرح ذیل تقسیم نمود.
آبیاری قطره ای دریپ:
در این روش آب توسط قطره چکانهایی که در کنار درخت قرار دارند به سطح خاک منتقل میشود .قطره چکانها معمولا" روی لوله فرعی و یا داخل لوله فرعی با فاصله مشخص قرار میگیرد. دبی این گونه قطره چکانها معمولا" بین ۲ تا ۸ لیتر در ساعت است.
آبیاری زیر زمینی با لوله های ترآوا:
در این روش آب توسط لوله هایی که خاصیت تراوش دارند در کنار ریشه قرارمیگیرند و توسط نیروی ماتریک خاک آب از لوله به سمت خاک کشیده میشود.
آبیاری بابلر:
در این روش آب بصورت بابلر توسط جریان آرام و پیوسته خارج میشود. این روش برای آبیاری درختانی که فاصله آنها زیاد است مناسب می باشد. همچنین برای آبهای با املاح زیاد که حطر گرفتگی قطره چکانها وجود دارد .
سیستم آبیاری آبفشانی:
در آبیاری به روش آبفشانی آب بصورت جت ( jet ) ، مه ( mist ) و یا قطرات بسیار ریز آب (spray ) از خروجی هایی که روی لوله نصب میشوند خارج ودر یک دایره کامل و یا قطاعی از دایره پخش می شود.
اخیرا" از این روش برای درختان میوه استفاده می شود. در این روش آب با میزان دبی کم پای درختان پاشیده می شود. مزایا این سیستم این است که در آبهای سنگین و یا دارای املاح بالا که قابلیت سیستم آبیاری قطره ای را کاهش می دهند ، بدون گرفتگی میکرو جت می توان استفاده کرد.
اقلیم منطقه :
به منظور بررسی اقلیم و بهره گیری از اطلاعات مربوط در طرح ، خصوصیات اقلیمی و هواشناسی شهرستان مشهد مورد مطالعه و تجزیه و تحلیل هرار گرفت . با توجه به وجود اطلاعات کامل هواشناسی و اقلیمی از شهرستان مشهد تجزیه و تحلیل های اقلیمی بر پایه این اطلاعات از درجه اعتماد بالایی برخوردار خواهد بود. شهرستان مشهد در شمال شرقی خراسان و در عرض جغرافیایی ۲۰ و ۳۶ قرار گرفته است. با توجه به موقعیت جغرافیایی آن (عرض ۳۶ درجه) بطور کلی جزو مناطق نسبتا" خشک جهان به حساب می آید.
نزولات جوی منطقه :
عمده نزولات جوی مشهد را باران تشکیل می دهد. بارانهای بهاری آن دارای شدت بالاست که هر از چندگاهی تگرگ بارشهای بهاری منطقه را همراهی می کند. بارندگیهای زمستانه بیشتر از نوع برف می باشد که منطقه را سفید پوش می کند. مقدار کمی بارندگی در پائیز دارد و در تابستان بارندگی تقریبا" صفر است . بارندگی سالانه مشهد در طول یک دوره آماری ۳۰ ساله ، بیشترین مقدار بارندگی ۲/ ۴۱۹ میلیمتر و کمترین مقدار آن ۷ /۱۳۰ میلیمتر می باشد که تفاوت آنهادرحدود۵/۲۸۸ میلیمتر یعنی بالاتر از متوسط بارندگی سالانه آن (۱ / ۲۵۲میلیمتر) است . (مقدار متوسط بارندگی ماهانه در مشهد در جدول شماره (۱)ارائه شده است).
رطوبت هوا :
متوسط رطوبت نسبی سالانه در مشهد ۶ / ۵۵ درصد که از ۷۵ درصد در دی ماه تا ۳۵ درصد در مرداد ماه تغییر می کند رطوبت نسبی از آبانماه رو به افزایش رفته و تا فروردین ماه ادامه دارد و بقیه سال خشک است.
درجه حرارت:
متوسط درجه حرارت سالانه مشهد ۵ / ۱۳ درجه سانتیگراد است. تغییرات فصلی ، ماهانه و روزانه درجه حرارت در مشهد نسبتا" زیاد و متوسط درجه حرارت در زمستان ۲ / ۴ درجه سانتیگراد و در تابستان ۱ / ۲۲ درجه سانتیگراد
می باشد. سردترین ماه سال دی ماه است با متوسط درجه سانتیگراد و گرمترین ماه سال تیر ماه با متوسط درجه حرارت ۹ / ۲۵ درجه سانتیگراد.
تابش خورشیدی :
یکی از پارامترهای مهم قابل استفاده در محاسبه تبخیر و تعرق گیاه مرجع میزان انرژی خورشیدی رسیده به سطح زمین است . آمار ماهانه جمع آوری شده در ایستگاه هواشناسی مشهد نشان می دهد که بطور متوسط تیر ماه دارای بیشترین ساعات آفتابی یعنی ۷ / ۳۴۸ ساعت آفتابی در ماه می باشد. در حالیکه کمترین ساعات آفتابی را در بهمن ماه با ۶ / ۱۴۷ ساعت آفتابی در ماه داریم.
باد :
یکی از پارامترهای موثر بر مقاومت آئرودینامیکی و شرایط اتمسفر سرعت باد می باشد . این پارامتر با تاثیر بر پارامترهای ذکر شده در نهایت تبخیر و تعرق گیاه مرجع را تحت تاثیر قرار می دهد. متوسط سرعت باد ثبت شده در ایستگاه مشهد در جدول شماره (۲) آمده است.
موقعیت جفرافیایی منطقه :
محل اصلی پروژه مذکور واقع در حوضه شهرداری منطقه ۱۱ مشهد ، پارک گلها ، ابتدای بلوار دانشجو می باشد . شهر مشهد در شمال شرقی ایران و در حوضه آبریز کشف رود. این منطقه به طور کلی جزو دشت این منطقه به طور کلی جزو دشت مشهد بوده و درون حوضه آبریز کشف رود می باشد .
این حوضه در شمال استان خراسان , در طول جغرافیایی ۲۰ , ۵۸ تا ۸ ,۶۰ درجه شرقی و عرض جغرافیایی ۴۰ ,۳۵ تا ۳ , ۳۶ درجه شمالی واقع است . این حوضه محدود است از شمال به خط راس ارتفاعات هزار مسجد از جنوب به خط الراس ارتفاعات بینالود ، از شرق به حوضه آبریز جام رود و از غرب به حوضه آبریز رودخانه اترک محدود می گردد .
وسعت کل حوضه آبریز ۱۶۵۰۰ کیلومتر مربع است که از این مقدار ۵۰۰۰ کیلومتر آن دشت و بقیه را ارتفاعات تشکیل می دهد . بلندترین نقطه منطقه در قله بینالود واقع است واز سطح دریا ۳۳۰۰ متر ارتفاع دارد . پایینترین نقطه در محل خروجی حوضه پل خاتون قرار دارد و از سطح دریا ۵۸۰ متر بلندتر است .آب وهوای منطقه بری و متنوع است . زمستانها نسبتاً سرد و تابستانها گرم می باشد . حداکثر و حداقل درجه حرارت هوا در ایستگاه هواشناسی النگ اسدی و خرکت به ترتیب ۵۰ و ۳۲- درجه سانتی گراد گزارش شده است متوسط درجه حرارت هوا در ایستگاه سینوپتیک مشهد رقم ۵ / ۱۳ درجه سانتیگراد را نشان می دهد . میزان نزولات جوی در ارتفاعات و در سطح دشت تفاوت زیادی دارد . در ارتفاعات هزار مسجد مقدار آن ۸۰۰ میلیمتر
(ایستگاه عرق چین تپه) و در سطح دشت مشهد بطور متوسط۲۵۰ میلیمتر در سال گزارش شده است . در زمستانها بویژه در ارتفاعات جنوب و شمال دشت مشهد , نزولات جوی به شکل برف است.
انتخاب سیستم آبیاری :
پس از آنکه داده های هواشناسی ، خاک ، آب ، شرایط فیزیکی و غیره جمع آوری شد می بایست سیستم مناسب پروژه انتخاب شود. گاهی اوقات شرایط به نحوی است که باید فقط یک سیستم بخصوص را انتخاب کرد . مثلا" مهیا بودن وسایل و ابزار کار که باعث می شود فقط نوع خاص سیستم آ بیاری مطرح باشد. حال آنکه غالبا" چند
سیستم آبیای را می توان در مقایسه با یکدیگر تحلیل و سرانجام سیستمی را انتخاب نمود که بالاترین سود دهی را داشته باشد . باید توجه داشت که هیچ سیستم آبیاری را نمی توان یافت که تمام شرایط موجود منطبق بر آن باشد اما سیستمی را باید انتخاب نمود که از روشهای دیگر مناسب تر باشد. در انتخاب سیستم آبیاری شرایط اجتماعی و
اقتصادی و بخصوص درجه پذیرش یا آشنایی کاربر با آن را باید در نظر گرفت . لذا با توجه به موارد یاد شده ، توضیحات مربوط به سیستمهای آبیاری و همچنین شرایط خاص منطقه مورد نظر (سرقت سیستم بعنوان بزرگترین
مشکل) از بین سیستمهای آبیاری سیستم آبیاری بارانی با آبپاشهای مخفی شونده و سیستم قطره ای زیر سطحی با قطره چکانهای جبران کننده فشار انتخاب شده است .سیستم انتخابی قابلیت انعطاف پذیری بسیار بالایی داشته و اعمال شرایط مدیریتی و برنامه ریزی آبیاری آن به سهولت امکاب پذیر می باشد. این سیستم را میتوان منطبق با ابعادزمین و عوارض موجود در آن طراحی و ترتیبی اتخاذ نمود که بیشترین سطح زیر کشت ، کمترین میزان هدر رفت آب و پایین ترین نیاز به کارگر حاصل گردد.
آب به عنوان یک نهاد اصلی در کشاورزی باید با رعایت تمام جوانب اقتصادی به مصرف برسد. یکی از موارد صرفه جویی در مصرف آب استفاده از روشهای آبیاری تحت فشار می باشد که بطور مختصر می توان مزایا ی زیر را برای آن بر شمرد :
۱ – صرفه جویی در مصرف آب
۲ – انجام آبیاری های سبک با مقادیر کم آب
۳- ازدیاد سطح زیر کشت آبی
۴ – جلوگیری از تلفات آب در مسیر انتقال
۵ – پخش آب بطوریکنواخت در سطح مزرعه
۶ – امکان آبیاری زمینهای با شیب زیاد و کم
۷ – عدم نیاز به تسطیح
۸ – تهویه مناسب آب و خاک
۹- امکان آبیاری زمینهای با نفوذ پذیری زیاد ، جل.گیری از نفوذ آب به اعماق پائین تر از ریشه ها و مصرف آب به اندازه نیاز گیاه
۱۰ – افزایش سطح زیر کشت از طریق حذف جوی و پشته و نهرها
۱۱ – استفاده از خاکهای کم عمق
۱۲ – جلوگیری از فرسایش خاک
۱۳ – پخش کود مایع از طریق آبیاری و اجرای توام عملیات آبیاری و کوددهی
۱۴ – سهولت انجام عملیات زراعی و کاهش استهلاک ماشین آلات
۱۵ – کاهش هزینه های کارگری
۱۶ – کاهش پراکنش بیماریها و آفات گیاهی
منابع آب و خاک :
آب مورد نیاز پروژه بوسیله تانکر در منطقه تامین خواهد شد .لذا بمنظور بهینه سازی کیفیت آب پروژه در جهت استفاده از سیستم آبیاری تحت فشار اعمال تصفیه فیزیکی مناسب توسط فیلتراسیون و استفاده از تانک کود برای بهبود کیفیت آب ضروری خواهد بود.ولی بطور کلی آبهای زیر زمینی
دشت مشهد با هدایت الکتریکی حداقل ۳۰۰ میکروموس و حداکثر ۵۰۰۰ میکروموس می باشد که در دو تیپ آبهای کربناته و کلروره تقسیم بندی می شود. مقدار جذب نسبی سدیم در آن فوق العاده متغییر و از ۵ / ۰ تا ۲۰ تغییر می کند. پس بطور کلی آبهای فوق در گروه آبهای متوسط تقسیم بندی می شود . در محدوده طرح مطالعات
طبقه بندی اراضی و خاکشناسی صورت نگرفته ولی بر اساس مشاهدات بعمل آمده بافت خاک ناهمگن و متوسط منظور گردیده است.
مدیریت و برنامه ریزی آبیاری :
موفقیت هر روش آبیاری و بطور مشخص آبیاری قطره ای زیر سطحی از درجه ارتباط بالایی با مدیریت سیستمهای آبیاری برخوردار است . مدیریت سیستمهای آبیاری میکرو در بیشتر ملاحظات منحصر به فرد است. آبیاری با مقادیر
کم و مداوم آبیاری میکرو با روشهای آبیاری سطحی که عموما" در آن عمق آب کاربردی و دور آبیاری بیشتر می باشد متفاوت است . استراتژی مدیریت با اصل تسلط در بالانس آب خاک در جاییکه توزیع و نفوذ جزء پارامترهایمهم اولیه است تغییر می کند.در آبیاری قطره ای زیر سطحی اطلاعات دقیقی از مدار آب مصرفی گیاه و کیفیت آب ، مورد نیاز است تا بتوان بطور صحیح مقدار آبیاری مورد نیاز را تعیین نمود. استراتژی کنترل با استفاده از
ساعات مربوط به وضعیت آب ، خاک یا گیاه برای تعیین و تشخیص این نکته که آیا عمق آبیاری بسیار کم و یا زیاد بوده ، مورد استفاده قرار می گیرد.حال اطلاعات جمعی راجع به نیاز آبی گیاه و برنامه ریزی دقیق و موثر آبیاری را بررسی می کنیم .
نیاز آبی گیاهان فضای سبز :
با توجه به اطلاعات هواشناسی و استفاده از نرم افزار کراپ وات با عنایت به روش پنمن مانتیثت تبخیر و تعرق گیاه مرجه در ماههای مختلف بدست می آید که نتایج آن در جدول ذیل ارائه شده است همانطور که از نتایج مشاهده می گردد ماکزیمم تبخیر و تعرق مربوط به ماه تیر و برابر ۷۶ / ۷ میلیمتر در روز می باشد.
این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه: 24
آفت چیست؟ چه عواملی باعث به وجود آمدن آفات میشوند؟
آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد. علل پیدایش آفت در سه موضوع اصلی خلاصه میشود:
۱) وارد شدن موجودات به مناطق جدید (تهاجم) Invasion؛
۲) تغییرات اکولوژیکی؛
۳) تغییرات اجتماعی – اقتصادی.
تهاجم یکی از موضوعات بسیار مهمی است که مخصوصاً در طی قرن اخیر بدلیل سهلالوصول شدن مسافرتها، بسیار گسترش پیدا کرده است. در واقع تعداد بسیار زیادی از آفات مهم و کلیدی در نقاط مختلف دنیا آفاتی هستند که از یک نقطه یا منطقه پَراکنش بومی به مناطق جدید وارد شدهاند و بدلیل اینکه این آفات بدون دشمنان طبیعی خود به مناطق جدید وارد میشوند عموماً تبدیل به آفت میشوند. مثالهای بسیار زیادی در این زمینه در کشورهای اروپایی و در ایران وجود دارد. به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زیادی از شپشکها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) یا شپشک هایسان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) یا شپشک سپردار قهوهای، سپردار قرمز یا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، یا شپشک استرالیایی مثل (Icery apurchasi) وجود دارند.
کرم ساقه خوار برنج (Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مدیترانهای میوهای (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera). از زیر رده (Acari) گونههایی مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونههای بسیار مهم هستند که از طریق گیاهان زراعی و گیاهان زینتی و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنیا وارد کشور ما شدهاند.
* نقش قرنطینه
در ایران قرنطینه نقش مهم جلوگیری از ورود آفات جدید به کشور را به عهده دارد. برای مثال پس از بررسیهای لازم توسط موسسه تحقیقات آفات و بیماریها روی نوعی چمن وارداتی از کشور هلند (برای تعویض چمن استادیوم آزادی) از ورود آن به کشور جلوگیری بعمل آمد.
دومین عامل که باعث تبدیل موجودات به آفت میشود تغییرات اکولوژیکی است. تغییرات اکولوژیکی با تاریخچه کشاورزی قرین است. هر عملی که انسان در طبیعت انجام میدهد نوعی تغییر اکولوژیکی به همراه دارد. تغییرات اکولوژیکی در طی سده اخیر بسیار زیاد بوده است. تک کِشتیهای وسیع، استفاده از واریتههای پر محصول، و عملیات اَگرو تکنیکی مثل سمپاشی باعث شده است که تعادل در اکوسیستم و طبیعت به هم بخورد.
حتی کشت گیاهان زینتی در گلخانه نوعی تغییر اکولوژیکی است. معمولاً از طریق وارد کردن دشمنان طبیعی، آفات در گلخانهها را کنترل میکنند. در اکوسیستم طبیعی و در شرایط طبیعی زنجیرههای غذایی بسیار پیچیده توسط تعداد بسیار زیادی آفت و دشمنان طبیعی ایجاد شدهاند. از آنجا که سموم در طی نیم قرن اخیر این زنجیره پیچیده را بر هم زدهاند، برای ایجاد تعادل مجدد زنجیرههای غذایی بین گونههای گیاهخوار، پارزیتوئیدها و پرداتورها حداقل به پنجاه سال تلاش مداوم نیاز داریم.
در بین عوامل بر هم زننده تعادل اکولوژیک، قطعاً سموم و ترکیبات شیمیایی از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. بطوریکه سمپاشی زیاد بخصوص برای مدت طویل در محیط باعث تقویت ژن مقاوم در برابر این ترکیب شیمیایی شده و در طی سالیان متمادی، این جمعیت از طریق زاد و ولد افزایش پیدا میکند. و نهایتاً بعد از مدتی یک جمعیت مقاوم به سموم در طبیعت ظاهر میشود.
همچنین کاربرد سموم، باعث ایجاد آفت در مواردی نیز میشود. آفات ثانوی آفاتی هستند که از طریق کاربرد ترکیبات شیمیایی بوجود میآیند. بدین صورت که آفت خاصی در طبیعت که دارای جمعیت پایینی نیز میباشد بر اثر استفاده سموم از بین رفته ولی گونههایی که آفت محسوب نمیشوند بعد از مدتی به آفات خطرناک تبدیل میشوند.
امروزه با توجه به شیوع آفات قرنطینه ای و خسارات فراوانی که از طریق این آفات به محصولات کشاورزی وارد می شود باید به دنبال راه هایی برای کنترل آنها باشیم ،چون زمان پیشگیری گویا در خواب بودیم و امروز دیگر کسی در ایران نمی تواند ادعا کند که مثلا chiloیا همان ساقه خوار برنج هنوز در قرنطینه است ، جالب تر این است که حتی امروز مگس زیتون هم دیگر مهمان نیست ، امروز باید از او هم به عنوان گونه ای میزبان در کشور نام ببریم .البته گفتنی است گاهی خبر هایی می رسد که مثلا مبارزه با نسل سوم مگس زیتون آغاز شده و هم من و هم شما خوب می دانیم آفتی که بیاید رفتنی نیست اگر اینطور بود ساقه خوار برنج باید سال ها پیش از ایران می رفت. در واقع این آفات بخشی ازدغدغه های کشاورزان شده اند و هیچ کس پاسخ گوی این همه مشکل کشاورز ایرانی که تک تک درختانش به امید به بار نشستن می کارد نیست.
و امروز وظیفه ی ماست که اگرچه دوشادوش کشاورز ایرانی کار نمی کنیم ، از مشکلات و دغدغه هایش بی خبریم ولی می توانیم آنچه را که آموختیم به او انتقال دهیم.
می توانیم راه هایی به او نشان دهیم که محصولاتش کمتر در معرض آفات قرنطینه ای قرار گیرند.
طرز کنترل آفات قرنطینه ای:
در مبارزه با آفات قرنطینه ای معمولا از سموم گازی استفاده می کنند ، برای این منظور باید آفت کشی برگزیده شود که گاز ان روی مراحل رشدی آفات مورد نظر ،اثر قاطع داشته باشد . برای رسیدن به این هدف ، در هر موردی عوامل موثر و شرایط لازم را باید مورد توجه قرار داد .
مهمترین عوامل موثر در مبارزه با آفات قرنطینه ای عبارتند از: تعیین مقدار سم مصرفی ، مدت گازدهی ، درجهی گرما ، مقدار رطوبت محصول و سرانجام تراکم یا غلظت سم در اطاق گاز.
طرز تبخیر سم گازی:(Vaporisation)
در عملیات مبارزه با آفات لازم است که دز (dose)و غلظت ماده ی سمی در اطاق گاز ،در تمام طول مدت عمل ثابت باشد . زمان گازدهی باید با توجه به تبخیر کامل سم در اطاق گاز حساب شود . اگر سم به کار رفته از جمله ی سمومی است که به کندی بخار می شود ، در این صورت ممکن است در طول مدت پیش بینی شده ،تراکم گاز در طاق به حد نصاب نرسد و در نتیجه عملیات با موفقیت همراه نباشد . این موضوع به ویژه ، در مورد محصولات قرنطینه ای کم مقاومت و ظریف مانند انواع گلها ،گیاهان ،میوه ها و سبزی ها که عملیات آفت زدایی آنها باید در زمان کوتاهی ( 2تا 4 ساعت ) انجام شود ،بسیار مهم می باشد.
انواع خسارات و تعیین سطح زیان اقتصادی در مورد وجود آفات:
بطور کلی آفات به دو طریق مستقیم و غیر مستقیم به گیاهان خسارت وارد می سازند.در خسارت مستقیم گیاه در نتیجه تغذیه مستقیم آفت خسارت میبیند.این خسارت بیشتر توسط حشراتی با قطعات دهانی ساینده بوجود می آید.
بعنوان مثال سوسک برگخوار نارون با تغذیه مستقیم از برگهای نارون باعث خسارت آن می شود.
در خسارت غیر مستقیم که بیشتر توسط حشراتی با قطعات دهانی مکنده بوجود می آید خسارت ناشی از تغذیه آفت از گیاه مهم نبوده چراکه گیاه قادر به جبران آن است و خسارت اصلی مربوط به انتقال بیماری های ویروسی و قارچی –مایکروپلاسمایی و غیره میباشد که خسارات زیادی را ببار می آورد.بعنوان مثال: شته سبز هلو ناقل بسیاری از بیماری های ویروسی است.
فرمولاسیون سموم
یکی از عوامل پیدایش آفات تغییرات اجتماعی و اقتصادی میباشد. این مبحث را با ذکر یک مثال شروع میکنیم.
در نظر بگیرید روی میوهای مانند سیب، یک یا دو شپشک قرار داشته باشد، اگر این عامل باعث عدم خرید محصول توسط مصرف کنندگان شود، کشاورزان ناچارند که برای از بین بردن این آفات سمپاشی کنند. این عمل سبب میشود که موجوداتی که از نظر کمی و کیفی خسارتی ایجاد نمیکنند، تبدیل به آفت مهمی شوند.
- نام عمومی؛
- نام تجارتی؛
- نام شیمیایی؛
- فرمول بسته شیمیایی؛
- فرمول ساختمانی.
هر آفتکش یا سم دارای چندین نام میباشد.
نام عمومی (Entry name)
نام عمومی (Entry name) که توسط شرکت سازنده ارائه میشود و باید توسط موسسه استاندارد جهانی یا (International Standard Organization) که نام مخفف آن (ISO) است مورد تایید قرار گیرد. برای مثال کارباریل (Carbaryl) نام عمومی ترکیبات شیمیایی از گروه (Carbamatha) است.
نام تجارتی (Trade name)
نام دیگر سموم، نام تجارتی آن است که توسط کارخانه سازنده آن ارائه می شود. هر سم معمولاً دارای چندین نام تجارتی است، زیرا بسیاری از سموم توسط شرکتهای مختلف ساخته میشوند. نام تجارتی (Trade name) را با علامت ® نشان میدهند.
نام شیمیایی
نام دیگر ترکیبات شیمیایی، نام شیمیایی آن است که اجزاء یک ترکیب شیمیایی را نشان میدهند. برای مثال نام شیمیایی کارباریل (Carbaryl)، (Naphtyl methyl carbamate)میباشد.
فرمول بسته شیمیایی
نام دیگر ترکیبات شیمیایی فرمول بسته شیمیایی است. این فرمول نشان دهنده، تعداد اتمهای تشکیل دهندهی مولکول سم است. بعنوان مثال در مورد (Carbaryl)، فرمول بسته شیمیایی C8H12O2N است.
فرمول ساختمانی
فرمول ساختمانی، نام دیگری از ترکیبات شیمیایی است که نشان دهنده نحوه اتصال اتمهای مختلف در داخل ملکول سم میباشد.
فرمولاسیون سموم
فرمولاسیون سموم، به صور مختلف سم اطلاق میگردد. فرمولاسیون مشخص میکند که یک سم چگونه باید بکار برده شود. مثلاً اگر سمی به صورت گَرد باشد، فرمولاسیون نشان میدهد که برای استفاده از آن از دستگاه گرد پاش استفاده شود. ولی اگر سمی بصورت امولسیون باشد، برای استفاده از آن حتماً نیاز به محلولپاش داریم. در کل فرمولاسیون سموم را در سه گروه اصلی تقسیم بندی میکنند.
فرمولاسیونهای مختلف سموم
۱ – فرمولاسیونهای خشک؛
۲ – فرمولاسیونهای مخصوص محلولپاشی؛
۳ – فرمولاسیونهای گازی یا شبه گازی.
فرمولاسیونهای خشک
- گردها یا فرمولاسیونهای پودری (Dustable powder) و (Dust)
- گرانول (Granules)
- میکرو کپسولهاMicro capsulated formulated) (
- خمیرها (Pastes)
فرمولاسیونهای خشک، انواع مختلفی دارند که دسته اول گردها یا فرمولاسیونهای پودری(Dusts) و (Dustable power) هستند. این فرمول، مخلوطی فیزیکی از ترکیب سم با یک ماده حامل یا(Carrier) است. مواد حامل عموماً رُسها، مانند (Montmorilonit)و (Caolonit) یا پودر سیلیکاتها مانند پودر (Talk) و موادی مانند (Perlite) میباشند. گردها گیاه سوزی شدیدی روی گیاهان ایجاد نمیکنند، ولی برای تعدادی از حشرات، مانند حشرات گرده افشان مثل زنبورهای گرده افشان مضر میباشند. زیرا در لابهلای موهای سطح بدن آنها تجمع پیدا میکنند و به کلنی زنبورهای عسل منتقل میشوند و همچنین بر روی لاروهای آنها نیز تاثیرات مخربی دارند.
گروه دوم (Granules) میباشند و برای جلوگیری از اثر (Drift) یا باد بردگی سموم ساخته شدهاند. وقتی از گرد آفت کش در طبیعت استفاده میشود، در اثر وزش باد، مقداری از گرد به خارج از منطقه مورد استفاده منتقل میشود که اصطلاحاً به این موضوع (Drift) یا باد بُردگی میگویند، برای مقابله با این عامل گرانولها ساخته شدند.
گرانولها، سمومی هستند که اطراف آنها را یک ماده حامل، مانند پودر تالک(Talk) یا رُسهای وِرمیکولیت (Vermicolite) در بر میگیرد. قطر این گرانولها عموماً ۲۵صدم میلیمتر تا 5 میلیمتر است و در داخل خاک استفاده میشوند. تعداد زیادی از سموم که به این صورت ساخته میشوند، سیستمیک هستند و از طریق ریشه گیاهان جذب میشوند و حشراتی را که در روی قسمت سبزینه فعالیت میکنند را از بین میبرند.
گروه دیگر این سموم، میکرو کپسولها (Micro capsulated formulation) هستند. میکرو کپسولها سمومی هستند که اطراف آنها را پوششی از جنس ژلاتین یا آگار (به صورت جامد یا مایع) و در مواردی مواد پلیوانیل در برمیگیرد. میکرو کپسولها سموم را بتدریج آزاد میکنند و برای مبارزه با مگسها و پشهها استفاده میشوند.
گروه دیگری از سموم خشک، طعمههای مسموم هستند. طعمههای مسموم در واقع با مواد غذایی که مورد علاقه آفات، یا جوندگان هستند مخلوط شده و از این طریق مورد استفاده قرار میگیرند. البته در مواردی طعمههای مسموم ممکن است به صورت آماده وجود داشته باشند که این طعمهها عمدتاً برای جوندگان بکار میروند. در مورد گیاهان زینتی، بیشتر شامل ملخها و آبدزدکها میشوند.
گروه دیگری از ترکیبات شیمیایی، خمیرها (Pastes) هستند. در این فرمولاسیون، ماده سمی را با یک ماده که خاصیت فرار بودن دارد مخلوط میکنند و بعد مقداری ماده چسبناک به آن اضافه میشود. از جمله این سموم، ترکیبی است بنام آنتی تارلو که برای مبارزه با آفات چوبخوار در داخل ساقه و تنه درختان مورد استفاده قرار میگیرد.
بطور کلی در بین سموم، گَردها بیشترین خطرات را برای جانداران مخصوصاً حشرات مفید دارند.
- گردهای خیس شونده Wetable powder
- امولسیون شوندهها Emulcitable concentrate
- امولسیونهای معکوس Inverted emulsion
- محلولهای قابل حل در آب Water solvable concentrate
- پودرهای قابل حل در آب water solvable powder
- سوسپانسیونهای کلوئیدی Flowable
- فرمولاسیون غلیظ با حجم کم Ultra volume
- محلولهای روغنی Oil solution
- فرمولاسیون آماده مصرف Ready to use
قطر گردهای خیس شونده حدود 3 میکرون است و وقتی داخل آب حل شوند بصورت سوسپانسیون نسبتاً پایداری در میآیند
طبقه بندی سموم
اولین گروه از سمومی که بشر از آنها برای مبارزه با آفات استفاده کرد، سموم معدنی بود که بصورت گَرد مورد استفاده قرار میگرفتند.
* سموم
-سموم معدنی
-روغنها
-هیدروکربنهایکلره
-حشرهکشها
-سموم فسفره
-کارباماتها
-کنهکشها
-حلزونکشها
-سموم گازی
-سموم هورمونی
سموم معدنی
گوگردمعدنی
- ترکیباتآرسنیکی
-ترکیبات فلوئوره
از دیگر ترکیبات معدنی میتوان به ترکیبات آرسنیکیو ترکیبات فلوئوره اشاره کرد که این ترکیبات بطور کلی در روی گیاهان ایجادگیاهسوزی میکنند، و درحال حاضر کاربرد آنها بسیار محدود میباشد. از جمله ترکیبات معدنی که هنوز هم بهصورت کم و بیش و در رابطه با برخی از آفات و عوامل بیماریزا کاربرد دارد گوگرد استکه برای مبارزه با قارچها استفاده میشود. ولی گوگرد، بر روی حشرات مفید، مخصوصاًبر روی کنههای شکارگر اثرات مخربی دارد و لذا کاربرد بسیار محدودیدارد.
گوگردمعدنی ترکیباتآرسنیکی
-گِلگوگرد
- محلول در آب(آرسنیک سفید، ارسنیات سدیم، ارسنیت سدیم)
-گوگردآسیابی
- غیرمحلول در آب (سبز پاریس، ارسنیات کلسیم، ارسنیات سرب)
-گوگردقابل تعلیق در آب
-گوگردکلوئیدی
-مخلوطپلیسولفور
-فلوئوریدسیدم
-فلوئوروآلومیناتسدیم
-فلوئوروسیلیکاتسدیم
-فلوئوروسیلیکاتباریوم
روغنها
دومینگروه سموم روغنها هستند. روغنها به شکلهای معدنی، حیوانی و گیاهی در مبارزه باآفات کاربرد دارند، ولی بیشترین کاربرد آنهامربوط به روغنهای نفتیاست. در گذشته ترکیبات روغنی که از نفت استخراج میشدند، برایمبارزه با آفات و مخصوصاً شپشکها و کنهها مورد استفاده قرار میگرفتند که به شدتایجاد گیاه سوزی می کردند. اما ترکیباتی که در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرند گیاه سوزی ندارند. درجه سلفوناسیون ترکیباتی که در تابستان برای مبارزه مورد استفاده قرار می گیرد.بین 90 تا 98 درصد و برای ترکیباتی که در زمستان مورد استفاده قرار می گیرد بین ۷۰ تا 90 درصد می گیرد.
درجهسولفوناسیون مقدار درصد هیدروکربنهای اشباع نشده، خارج شده از روغن (در مراحلتصفیه) میباشد. به این معنی که اگر روغنی دارای درجه سولفوناسیون 98 درصد می باشد.حدود 98 در صد از هیدرو کربنهای اشباع نشده آن در طی مراحل تصفیه از روغن خارج شدهاند.
هیدروکربنهای کلره
گروه دیگری از سموم هیدروکربنهای کلره هستند و ازاولین سموم آلی مصنوعی هستند که توسط بشر برای مبارزه با آفات ساخته شدهاند.علیرغم خدمات بسیار ارزندهای که در طی جنگ جهانی به انسان کردهاند، بعد از مشخصشدن پایداری بسیار شدید آنها درطبیعت، بسیار محدود شدند. این سموم بصورت انتخابی عمل نمیکنند و همهیاجزاء طبیعت، اعم از انسان و سایر گروههای جانوری را تحت تاثیر قرار میدهند.بعلاوه در بافتهای چربی نیز تجمع پیدا میکنند. ترکیبات کلره نیز به چند دستهتقسیمبندی میشوند که عبارتند از:
1–ددت و آنالوگهای آن (دِدِت متوکسی کلر)
۲– هگزا آلکروسیلکوهگزان یاگامکسان (لیندین)
۳– سیکلودینها (آلدرین، دیآلدرین،هپتاکر ، کلردان و آندوسولفان)
۴– پلی کلروترپن ( توکسافن و استروبان)
ددت - از جمله سمومی که برای مبارزه با آفات ساختهشده است ولی بعد از آن، آنالوگهای مختلفی از این سم در مبارزه با آفات مورداستفاده قرار گرفتند.
گامکسان - یکی از سموم این گروه به نام لیندینبرای مبارزه با آفات ریشه خوار مثل سوسکهای ریشه خوار خانواده(Scabaeidae) مورد استفاده قرارمیگیرد.
پلی کلروترپن – از جمله این حشرهکشها توکسافناست که در گذشته کاربرد بسیار زیادی در مبارزه با آفات پنبه داشته ولی در حال حاضرسموم بهتری جایگزین آن شده است.
حشرهکشها
گروه دیگر از حشرهکشها، حشرهکشهای گیاهیهستند. گیاهان از حدود ۴۰۰ میلیون سال قبل بر روی کره زمین زندگی میکردند و برایمقابله با آفات، ترکیبات مختلفی در آنها تکامل پیدا کرده است. برخی گیاهان خواص ضدتغذیه دارند و برخی در مواردی منجر به مرگ حشرات میشوند.استفاده از حشرهکشهای گیاهی در حال حاضر بسیار محدود شده است. علیرغم اینکه دربرخی از کشورهای آفریقایی در حال حاضر هم تعدادی از گیاهان را برای استحصال سم،کِشت میکنند.
از مهمترین حشرهکشهای گیاهیعبارتند از:
الف) نیکوتین؛ که از ترکیبی از بعضی گیاهانمانند(Nicotina rustica) و (Nicotina tubacum)استخراج میشود و بر علیه شتهها وسایر حشرات مکنده مثل زنجرکها، بسیار موثر است.
ب) روتنون؛ که از گیاهانی مانند (Derriselliptica) استخراج میگردد و بر روی حشرات مکنده فوقالعاده موثر است. این سم رویماهیها هم تاثیر میگذارد.
ج) ریانودین؛
د) پیرترین؛ (Pyrethrins) که سابقهی کار با آنها بسیار قدیمی است و اولین بار در ایرانو توسط ایرانیها استفاده شده است، و از گیاهان کریزانتِموم (Chrysantemum)استخراج میشود.
امروز ترکیبات متعددی بر اساس (Pyrethrins) ساختهشده است و بر علیه بسیاری از حشرات بکار گرفته میشوند مانند آلترین، دلتامترین،سپترامترین و تعداد دیگر که سموم تماسی و گوارشی هستند و اثر ضربهای بسیار شدیدیدارند.
سموم فسفره
گروه دیگر از سموم، سموم فسفره هستند که بسیارمتنوع و دارای گروههای متعددی میباشند و در مقایسه با سموم کلره دارای مزایا ومعایبی میباشند. سموم فسفره عبارتند از:
-مشتقات اسید فسفریک (تترااتیل پیروفسفات، هپتنوفوس، دیکرووس،فسفامیدون،دیکروتوفوس و مونوکروتوفوس وغیره)؛
-مشتقات اسید فسفر و تیوبیک (پاراتیون، متیل پاراتیون، اکسی دی متون متیل، فنیتروتیون،فنتیون، دیازینون، فوکسیم، پیریمفوس متیل، پروپتامفوس، تریازوفوس)؛
-مشتقات اسید فسفر و دی تیوئیک (مالاتیون، آزینفوس متیل، فوزالون، اتیون،فوسمت،متیرا تیون، فنتوات، فوریت، تیومتون،دیمتوات، فورموتیون)؛
-مشتقات اسید فسفریک (نظیر تری کلروفن)؛
-مشتقات فسفر و آمیدات (متامیدوفوس، آسفات).
این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه: 41
مقدمه
رشد ماهیان و عواملی که روند رشد تحت تأثیر آنهاست برای پرورش دهنده ماهی ، در درجه اول اهمیت قرار دارند. زیرا حداکثر رشد ماهی در حداقل مدت زمان با حداقل مقدار غذا ، هدف اصلی اوست. ماهی جانوری خونسرد است و جهت حفظ درجه حرارت بدن خود ، مجبور به صرف انرژی نیست. بدین لحاظ ، یک ماهی نسبت به یک جانور خونگرم ، از لحاظ تبدیل مواد غذایی به پروتئین بدن ، از کارآیی و استعداد بیشتری برخوردار است.
تغذیه ماهیان انرژی مورد نیاز ماهی از غذا تأمین میشود، بهر حال این انرژی در اصل از خورشید تولید میشود. انرژی خورشید بوسیله گیاهانی که برای ساختن کربوهیدراتها ، انرژی مصرف مینمایند، به غذا تبدیل میگردد. جانوران این گیاهان را خورده و انرژی ذخیره شده را جهت انجام فعالیتهای خود مورد استفاده قرار میدهند.بنابراین گیاهان به عنوان تولید کنندگان اولیه مواد غذایی شناخته شدهاند، که این مواد به صور دیگر تبدیل میگردد و سپس در اختیار ماهیان قرار میگیرد.
ترکیبات آلی مورد نیاز ماهیها
پروتئینها
پروتئینها ترکیبات آلی پیچیدهای هستند که از واحدهای اسید آمینه ساخته شدهاند و از طریق اسیدهای دیواره روده به داخل خون جذب و یا جهت تولید انرژی میسوزند. منابع گیاهی و غالبا حیوانی در تأمین پروتئین مصرفی ، در جیره غذایی مصرفی ، تغذیه مصنوعی پرورش دهندگان گنجانده میشود.
چربیها
این مواد از واحدهای اصلی به نام اسیدهای چرب تشکیل میشوند . اطلاعات در مورد جزئیات نیاز ماهی به چربی در دست نیست، لذا در غذاهای ویژه مصنوعی اهمیتشان در درجه دوم قرار دارد.
کربوهیدراتها
این مواد شامل گروه وسیعی از مواد شامل قندها ، نشاسته و سلولز هستند. این مواد غالبا در تغذیه مصنوعی ماهیانی بکار میروند که از طریق آنزیم آمیلاز ، قادر به بهرهوری از محصولات گیاهی هستند.
ویتامینها
استحصال تخم و بچه ماهی
در صنعت تکثیر و پرورش آبزیان ، واژه تخم یا بچه ماهی به مراحل جوانی حیوان مورد استفاده جهت ماهیدار نمودن استخرهای پرورش ماهی اطلاق میگردد. تهیه و تأمین بچه ماهی در زمینه پرورش ماهیان تحت تأثیر وجود اختلافی مهم بین رفتار تخم ریزی گونههای مختلف ماهیان قرار دارد. به عبارت دیگر برخی از انواع ماهیان آب شیرین از روی میل در استخرهای پرورش ماهی تخمریزی میکنند و تأمین تخم به راحتی صورت میگیرد و برخی در کارگاه تخمریزی میکنند.
بهترین نوع ماهی شناخته شده که به سهولت در استخر تخمریزی مینمایند ، ماهی تیلاپیا است. نوع دیگری از سیستم تکثیر ماهیانی که در آب شیرین استخرها به حد بلوغ و تخمریزی و بهرهبرداری میرسد ماهی قزلآلا است. البته وجه تمایز آن با ماهیان دیگر آب شیرین ، در استفاده از استخرهای بتونی بوده که ویژه اینگونه ماهیان است. در صورت عدم استفاده از این گونه استخرها لازم است در شرایط حوضچه تخمریزی ماهیان قزلآلای مولد از استخر برداشته و با استفاده از دست ، از طریق وارد آوردن فشار بر روی بدن ماهی تخم کشی صورت و سپس تخمهای بارور شده را به خارج از حوضچه (استخرهای غیر بتونی) هدایت کرد.
آب
منـشاء آب شـیرین جـهت پرورش ماهیان ، بارندگی است که با توجه به موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی محل تغییر میکند. چشمهها و چاهها در اثر نفوذ آب باران در زمین بوجود آمدهاند که جهت پرورش و تکثیر ماهیان مورد بهرهبرداری قرار میگیرند. گاهی نیز از هرز آبهای جمع شده در زمینهای شیبدار با منشاء باران در تکثیر و پرورش استفاده میگردد. مردابها ، دریاچهها و رودخانهها منابع ذخیره هرز آبها هستند. برای یک استخر پرورش ماهی ، نیازمند یک مقدار آب اولیه جهت آبگیری متناسب با حجم مورد نیاز استخر هستیم. مقدار آب مورد نیاز برای پرورش ماهی در آبهای شیرین از مجموع عوامل زیر تعیین میگردد:
در صورتی که کل آب شیرین مورد استفاده جهت پر کردن استخر در مواقعی از سال برای تأمین آب استخر کافی نباشد، ساختن یک مخزن ذخیره آب ، پرورش دهندگان را قادر خواهد ساخت تا در مواقع پر آبی ، آب را جهت زمان خشکسالی و کم آبی ذخیره و استفاده نمایند. اگر استخر به شکل مربع مستطیل باشد با در هم ضرب کردن دو ضلع و ارتفاع کل آب مورد نیاز برآورد میشود. ارتـفاع × عــرض × طــول کــه تـعــیین ارتــفاع از طــریــق تـخـمین میانگین عمق آب صورت میگیرد که به صورت ارتفاعات مختلف سطح استخر قابل استحصال است .
کارگاههای پرورش ماهی
مدیریت اینگونه استخرها مستلزم تأمین آب کافی و هنر ایجاد شرایط مطلوب محیطی لازم برای حداکثر رشد و حداقل میزان مرگ و میر جمعیت ماهیان موجود در استخر است. ورود آب به استخر از طریق یک ورودی تحت کنترل انجام میگیرد که هدف از آن تأمین جریان مرتب و قابل تنظیم آب ممانعت از فرار ماهیان و جلوگیری از ورود گونههای نامطلوب به داخل استخر میباشد. ایـن آب از طـریق یـک خروجی قابل کنترل به نام مانک (Monk) از استخر خارج میگردد و به تولید کننده امکان میدهد که هر گونه لایه آب موجود در کف استخر را که احتمالا کیفیت آن پایین آمده و بایستی با آب تازه تعویض گردد را تخلیه سازد.
دستورالعملهای عمومی در رویه پرورش ماهیان آبهای شیرین
در این خصوص پرورش دهندگان ماهی میتوانند از محیطهای آبی و تسهیلاتی استفاده کنند که برای پرورش ماهی کپور و دیگر گونههای ماهی آبهای شیرین مناسبترند ، تا برای ماهیان قزلآلا و فنون این کار در حال حاضر کاملا مرسوم و رایج است. ایجاد استخرهای ماهی در اصل رویهای از آبزدایی و کنترل منظم مناطق باتلاقی با استفاده از سدهای ساده که به تدریج استخرهایی مناسب تولید ماهی در کنار آن ایجاد شد، ریشه گرفته است. از لحاظ فنی کلیه گونههای ماهی آب شیرین را میتوان پرورش داد و این بسته به انتخاب بازار است. در ذیل برخی از مسایلی که در رویههای پرورش و تکثیر ماهیان آب شیرین باید بدانها توجه داشت مد نظر قرار میگیرد.
ضد عفونی استخر
استخرها که در اندازههای متفاوتی هستند (از 100 متر مربع برای تخمریزی گرفته تا بیش از 10 هکتار برای پرورش ماهیان استخرهای نمونه یا در زمین حفر میشوند و یا بوسیله پشتههای خاکی ساخته میشوند که در هر حال باید قابل زهکشی باشند و این کار معمولا بوسیله سیستم (مانک) صورت میگیرد. بهترین و ارزانترین روش ضد عفونی استخرها خنگ گذاشتن و به آیش درآوردن آن است.
تخمریزی
بطور معمول ماهیان آب شیرین در دمای حدود 22 درجه سانتیگراد تخمریزی میکند و استخرهای تخمریزی در آغاز ماه مه ، هنگامی که حرارت آب به سرعت زیاد میشود، آماده میگردند. در استخرها بذر علف افشانده میشود یا گیاهان دیگر امکان رویش مییابند، بطوری که رستنیهای مناسب موجود باشد، تا تخمها به آنها بچسبند. استخرها در اکثر اوقات سال ، خـالی هستند امـا درست قـبل از تخمریزی از آب پر میشوند و فرصت گرم شدن مییابند. آنها تنها وقتی مورد استفاده قرار میگیرند که درجه حرارت آبشان بالای 18 درجه سانتیگراد باقی بماند. ماهیهای تولید مثل کننده آب شیرین در دستههایی شامل 2 نر و یک ماده انتخاب میشوند. نرها به سادگی شناسایی میشوند.
به این ترتیب که وقتی که حفره شکمی آنها به آرامی فشار داده شود، اسپرم از منفذ آن خارج میشود. مادهها در این زمان به واسطه حفره شکمی متورم و منفذهای برجسته قابل تشخیصاند. ماهی کپور معمولا در 4 سالگی بالغ میشود ، گرچه نرهای آن میتوانند زودتر بالغ شوند. دستههای ماهیان بلافاصله بعد از آبگیری استخر ، وارد آن میشوند و تخمریزی بعد از حدود 36 ساعت صورت میگیرد. مادهها روی گیاهان مرکز استخر تخم میریزند و هر ماهی حدود 000ر100 تخم به ازاء هر کیلوگرم از وزن بدن تولید میکند. ماهیهای تولید مثل کننده را پس از تخمریزی بلافاصله از استخر بیرون میآورند تا تخمها را نخورند.
مراحل لاروی
معمولا تخم ماهیان آب شیرین از جمله کپور پس از گذشت 100 درجه روز (یعنی 4 روز در دمای 25 درجه سانتیگراد) سرباز میکند. لاروها به طول 5 میلیمتر هستند و تنها یک کیسه غذایی کوچک با خود همراه دارند. هنگام آماده سازی استخر تخمریزی یا نزدیک به این زمان ، استخرهای نوزاد پروری بزرگتر از استخرهای تخمریزی هستند و باید حدود 1.2 متر عمق داشته باشند. این استخرها اختصاصا برای تولید لارو بکار میروند و باید تنها حاوی مواد غذایی در چنان اندازه و کیفیتی باشند کـه مـناسب تـغذیه لاروهـا بـاشند.
کنترل بیماری
کنترل بیماری تا حد زیاد مسئلهای است مربوط به بهداشت استخر. استخرها حتیالامکان باید در طول زمستان ، خشک نگه داشته شوند و با آهک زنده ، فرمالین یا سود سوزآور ضد عفونی گردند. ماهیان تولید مثل کننده همیشه باید از بچه ماهیها و ماهیان در حال رشد بزرگتر و جدا نگاه داشته شوند. ماهیان باید به خاطر انگلها یا سایر علائم بیماری بطور مکرر در فصل رشد و ترجیحا حداقل ماهی یک بار بطور کامل معاینه شوند و اگر بیماری آنان محرز گردید، سریع و بطور موثر درمان شوند. دقت در انتخاب ماهیان تولید مثل کننده اهمیت فراوانی دارد تا در درجه اول موجب انتقال بیماری به مزرعه نشوند.
کنترل شکارچیان
کنترل شکارچیان (عمدتا پرندگان و حشرات آبزی) ، بیشتر با پیشگیری از ورود آنان تا نابود ساختن آنها باید فراهم گردد. گرین هاوسها واقعا در مقابل شکارچی مقاوم هستند. مسئله عمده دیگر بویژه در اواخر فصل که گرمای آب بیشتر و محصول ماهی موجود در آب بالاست. آلودگی استخر بوسیله خود ماهیان میباشد. در این حالت اکسیژن مورد نیاز ضایعات دفع شده از ماهی ، و همچنین مصرف اکسیژن توسط ماهیان در حال رشد ، سبب کاهش میزان اکسیژن محیط میگردد. برای مقابله با این موضوع میتوان آب را در طول شب که میزان اکسیژن در پایینترین حد خود است، هوا داد یا آب آن را بطور دائم عوض کرد، گرچه مورد اخیر با اتلاف حرارت آب همراه است.
پرورش ماهی در کانالها و حوضچه های ذخیره آب کشاورزی
محدودیت منابع آب و زمینهای مناسب جهت احداث انواع استخرهای پرورش ماهیان گرم آبی و سردآبی از یک سو و نیاز این مزارع به منابع مالی کلان و سرمایه گذاری زیاد برای آنها از سوی دیگر ، کارشناسان امور را برآن داشته است که سایر منابع و پتانسیلهای موجود را نیز در جهت تولید آبزیان بکار گیرند .
به عبارتی در بحث پرورش آبزیان استفاده مطلوب از منابع آبی و اراضی مناسب مسئله حائز اهمیتی است که نباید نادیده گرفته شود زیرا وضعیت اقلیمی کشورمان اقتضا می کند که حداکثر بهره برداری از منابع آبی حتی منابع آبی خرد صورت گیرد .
برای استفاده حداکثر از این منابع در مرحله اول باید از هدر رفتن آب جلوگیری کنیم . معمولاً کشاورزان به این منظور اقدام به ساخت حوضچه ها و کانالهای سیمانی برای ذخیره آب و انتقال آن به مزارع می نمایند که با توجه به وجود این مخازن ذخیره اب و همچنین شبکه های آبیاری و زهکشی و کانالهای ساخته شده بوضوح مشاهده می کنیم که منابع خوبی از آب بصورت ارزان و اقتصادی در اختیار ما قرار دارد و با اندک تغییراتی در تأسیسات این مخازن ذخیره آب و شبکه های آبیاری می توانیم از این منابع آبی جهت پرورش ماهی استفاده نمائیم .
کانالهای آبرسانی ، یکی از توانهای بالقوه در جهت توسعه پرورش ماهی در آبهای داخلی محسوب می شوند و به لحاظ اینکه شبکه های گسترده ای از این کانالها در سطح استانهای کشور از جمله استان ایلام وجود دارد ، این موضوع از اهمیت خاصی برخوردار است .
برای پرورش ماهی در کانال معمولاً از روش محصور کردن استفاده می شود . در این روش در محدوده ای از کانال اقدام به محصور نمودن ابتدا و انتهای ان با شبکه های توری نموده و درآن پرورش ماهی انجام می شود . بطور کلی پرورش ماهی در کانال آبرسانی شامل 3 مرحله است :
کیفیت آب :
کیفیت آب کانال به منبع تأمین کننده آن و مسیری که طی می کند بستگی دارد بنابراین می تواند بطور مستقیم توسط سموم ، علف کشها ، هورمون های گیاهی ، مواد پاک کننده و فلزات سنگین آلوده شود لذا در انتخاب محل مناسب می بایست این موارد در نظر گرفته شود که عاری از آلودگی باشد .
آماده سازی محدوده محصور :
برای محصور کردن محدوده مورد نظر در کانال از شبکه های توری استفاده می شود جنس این تورها متفاوت بوده و می توان از انواع تورهای پلاستیکی یا تورهای صیادی استفاده کرد ولی بهترین مواد برای محصور کردن کانالهای بتونی تورهای فلزی آشغالگیر است که در کانالهای ورودی استخرهای پرورش ماهی نیز استفاده می شوند .
ابعاد شبکه بستگی به ابعاد کانال مورد نظر دارد در کانالهایی که دارای عمق یکسان در طول دوره هستند ارتفاع شبکه توری باید به گونه ای باشد که 30 تا 50 سانتی متر بالاتر از سطح آب قرار گیرد .
در کانالهایی که دارای طغیانهای فصلی یا افزایش عمق آب در طول دوره پرورش هستند باید ارتفاع شبکه توری مناسب با حداکثر ارتفاع آب در نظر گرفته شود .
برای نصب شبکه توری ابتدا آنها را در قابهای فلزی قرار داده وسپس در ریلهایی که در دو طرف دیواره کانال نصب شده اند بصورت کشویی قرار می گیرند .
پرورش :
برای پرورش قزل آلا در کانال به ازای هر متر مربع 40 تا 60 قطعه بچه ماهی با وزن اولیه 15 تا 25 گرم رهاسازی می شود . این ماهیان تا زمانی که دمای آب کانال بین 8 تا 20 درجه سانتی گراد باشد قابل پرورش هستند .
تغذیه ماهیان :
تغذیه ماهیان قزل آلا در کانال مبتنی بر غذای دستی است . در تغذیه این ماهی منحصراً از غذای کنسانتره استفاده می شود . درصد غذادهی به بچه ماهیان از 3 تا 4 درصد وزن بدن در روز آغاز شده و تا یک درصد وزن بدن در روز در زمان پروار بندی ادامه می یابد .
پرورش در حوضچه های ذخیره :
استفاده از حوضچه های ذخیره آب کشاورزی از دیگر روشهای پرورش ماهی می باشد که می توان از طریق آن بطور ارزان و اقتصادی ماهی تولید کرد .
این حوضچه ها که در ابعاد مختلف و بصورت خاکی و بتونی و به منظور انباشتن اب و استفاده آن برای آبیاری اراضی و باغات کشاورزی ساخته شده اند فضای خوبی را جهت تولید ماهی ایجاد می نمایند . برای پرورش ماهی در این مخازن کافی است با اندک تغییراتی درسیستم خروجی آنها و متناسب با دمای منبع آبی ، اقدام به رهاسازی بچه ماهی نمود و ماهی پرورش داد .
مجموعه فعالیتهای فوق با اهداف افزایش فرهنگ آبزی پروری و مصرف آبزیان در بین روستائیان و کمک به اقتصاد خانوار روستایی در دستور کار شیلات استان ایلام قرار دارد و علاقمندانی که دارای فضاهای مناسب برای فعالیت به روشهای فوق هستند می توانند با مراجعه به مدیریت شیلات استان یا رابطین شیلات در مدیریت جهاد کشاورزی در شهرستان محل سکونت خود اعلام آمادگی کرده و در این زمینه به فعالیت بپردازند .
پرورش ماهی در قفس
بسیاری از گونه های ماهیان از جمله گربه ماهی، تیلاپیا، استریپدبس، قزل آلا، کپور ماهیان و ... برای پرورش ماهی در قفس مناسب هستند. پرورش ماهی در قفس می تواند فعالیتی بسیار دل انگیز و مفرح باشد. قفس باید براحتی قابل دسترس و یک راه ورودی جهت عملیات غذادهی روزانه، مراقبت و تمیز کردن داشته باشد و وجود یک اسکله برای رفت و آمد بر روی قفسها لازم است.
بسیاری از گونه های ماهیان از جمله گربه ماهی، تیلاپیا، استریپدبس، قزل آلا، کپور ماهیان و ... برای پرورش ماهی در قفس مناسب هستند. پرورش ماهی در قفس می تواند فعالیتی بسیار دل انگیز و مفرح باشد. قفس باید براحتی قابل دسترس و یک راه ورودی جهت عملیات غذادهی روزانه، مراقبت و تمیز کردن داشته باشد و وجود یک اسکله برای رفت و آمد بر روی قفسها لازم است. اسکله ای با عرض یک متر می تواند ۳ قفس ماهی را پشتیبانی کند. یک قفس در یک سوی اسکله و دیگری در ناحیه انتهایی اسکله واقع شود. یک قفس ۸×۴×۴ فوت می تواند ۱۰۰۰ گربه ماهی را در خود جای دهد. البته چنانچه کسی برای اولین بار این کار را انجام می دهد بهتر است با ۵۰۰ قطعه کار را آغاز نماید. ماهیان درون قفس به راحتی صید و غذادهی می شوند.
قفسهایی که در ستون آب پنهان شده اند (از سطح تا بستر آنها در آب قرار دارد)، قفسهای شناور، قفسهایی که از بویه ساخته شده اند و تا نیمه در آب قرار دارند و قفسهای کفی که در بستر رودخانه یادریا قرار می گیرند.
این موارد خود به صورت زیر دسته بندی می شوند:
قفسهای منفرد یا چند تایی، قفسهای انعطاف پذیر، قفسهایی که خودشان را در آب حفظ می کنند و قفسهایی که توسط قایق بر پا می شوند.انتخاب نوع قفس بستگی به مکان و شرایط موجود در سایت مزرعه دارد.
پرورش در قفس نیازمند حداقل ۲ فوت آب در زیر قفس است تا فضولات حاصل از قفس به درون آن وارد شود. چنانچه قفسها در کنار هم یا در چند ردیف واقع شوند نیاز به انواع هواده ها بوجود می آید. قفسها برای غذادهی و تمیز کردن و نیز چرخش خوب و مناسب آب نیاز به امکان دسترسی کافی دارند. قفسها باید دور از نواحی پوشیده شده از گیاهان و بسترهای علفی واقع شوند.
طراحی و ساخت قفسها
۱. انتخاب محل
۲. نقشه سایت قفس ها شامل:
۳. ساختار
الف: اسکلت اصلی، مواد مورد نیاز برای ساخت ( بامبو، چوب، گالوانیزه، بامبو و ... ) و طنابهای بر پا نگهدارنده و لازم جهت جابجایی.
ب: دیوارها، کف و سقف، شبکه توری از جنس فیبر طبیعی یا مصنوعی، نرده های توری فلزی از جنس گالوانیزه یا تورهای به هم جوش خورده از جنس گالوانیزه (مواد مختلف باید در سایت آزمایش و بررسی شوند و در نهایت ماده مناسب جهت کار برای قسمتهای مختلف انتخاب گردد).
پ: قسمتهای شناور، حلقه های انعطاف پذیر حدفاصل از جنس فلز یا پلاستیک (پر شده توسط هواف کف یا فیبر) و بویه های جدا کننده
ج: حلقه ها یا قسمتهای اتصال دهنده قسمتهای مختلف
د: طنابها و ابزارهای مهار کننده از جمله لنگرها
ذ) موج شکن یا شکننده آب
ر: شکل و اندازه: تخمین شکل و اندازه به شرایط منطقه، گونه مورد نظر جهت ذخیره سازی، میزان ذخیره سازی، میزان تولید و ... بستگی دارد.
ز) گونه های قابل پرورش: ماهیان بومی و غیر بومی منطقهف سخت پوستان در قفسهای واقع شده در آب شیرین، لب شور و شور مناسب هستند.
خرید ماهیان از تولید کنندگان معتبر
پرورش دهندگان باید همیشه ماهیان خود را از تولید کنندگان معتبر خریداری کنند. زیرا آنها همیشه همه ماهیان خود را با کیفیت خوب گارانتی می کنند. حتما هنگام خرید از فروشنده در خواست کارت گارانتی شود. چنانچه پرورش دهندگان از فروشندگان دوره گرد یا عمده فروشان ناشناس ماهیان را خریداری کنند حتمابه خاطر بی احتیاطی به عمل آمده دچار نقصان یا خسارت می شوند.
کاهش اکسیژن منجر به مرگ و میر ماهیان در قفسهای درون دریاچه یا استخرها می شود. در مورد سیستم های هوادهی باید اشاره کرد که مسلما وجود دستگاه هواده در مزرعه حتی اگر به وجود آن نیازی نباشد بهتر است تا اینکه به وجود آن نیاز باشد و خود آن وجود نداشته باشد. ضمنا استفاده از دستگاههای پمپاژ کننده آب نیز نمی تواند به خوبی سیستم های هوادهی عمل کند. پس حما باید یک سیستم هواده خوب خریداری شده و در مزرعه نصب شود تا در موقع لازم مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب از واردشدن استرس به ماهیان و در نتیجه مرگ و میر آنها جلوگیری شده، تولید ماهی افزایش یافته، به جلوگیری از شکوفایی جلبکی کمک شده و چرخش آب در استخر یا قفس به خوبی انجام می شود. لذا می توان سرمایه گذاری خود را با خرید یک سیستم هواده حفظ و تضمین کرد.
انتخاب گونه:
انتخاب گونه و ذخیره سازی به قابلیت دسترسی گونه و دمای آب مورد استفاده بستگی دارد. گونه های رایجی که در قفس پرورش می یابند همراه با تعداد مورد نیاز جهت ذخیره سازی و دمای مطلوبشان در جدول شماره یک که به صورت پیوست این مطلب است آورده شده است.
تعداد ذخیره سازی در قفس بستگی به حجم قفس، نوع گونه مورد پرورش، اندازه قفس، تک گونه ای یا چند گونه ای بودن پرورش، غذادهی و میزان غذای مورد مصرف، روشهای غذادهی و ضریب تبدیل غذا، دوره ی تعویض یا تمیز کردن شبکه توری، پالایش و حفظ و بهبود کیفیت آب، امکان انتقال قفس به محیط جدید در مواردی که محیط نامناسب می شود، زمان صید و انتخاب سایز مناسب برای صید دارد.ذخیره سازی درحجم کمتر باعث بدست آمدن ماهیان بزرگتر در زمان کوتاه تر می شود (نسبت به ذخیره سازی در حجم بیشتر).در این گونه پرورش برای بدست آمدن ماهی با وزن حدود ۵۰۰ گرم تا پایان فصل رشد، ماهیانی ۶ تا ۸ اینچی ذخیره سازی می شود. ذخیره سازی در رنجی کمتر از میزان توصیه شده ممکن است باعث رفتار تهاجمی (بسیار فعال) در ماهیان شود. همچنین ذخیره سازی ماهیان تقریبا هم اندازه در مدیریت ذخیره سازی ماهیان بسیار پراهمیت است. ماهیان بزرگتر توانایی غالب شدن بر ماهاین کوچکتر و آسیب رساندن به آنها را دراند که این مسئله خود به کاهش میزان رشد آنها می انجامد. دستکاری ماهیان برای آنها استرس زا بوده و بهترین زمان برای ذخیره سازی آنها زمانی است که دمای آب سرد باشد. این مسئله باعث کاهش استرس و در نتیجه مرگ و میر می گردد. این مسئله که دمای بدن ماهیان با دمای آب اطراف سازگار شود بسیار با اهمیت است. چنانچه آب درون کانتینر با آب استخر یا مزرعه F۵ درجه یا pH۲ تفاوت داشته باشد باید به آرامی آب استخر را با آب کانتینر هم دما کرد. (مبادله ۲/۱ آب مخزن با ۲/۱ آب استخر). چنانچه ماهیان درون کیسه هستند، شما می توانید با قرار دادن کیسه ها درون مدخل استخر باعث سازگار شدن دمای بدن ماهیان با آب استخر شوید. ماهیانی که قرار است ذخیره سازی شوند باید از نظر سلامتی آزمایش شوند. ماهیان زخمی، دارای بدن لکه لکه و باله های سائیده شده نباید استفاده شوند. ماهیان سالم باید از صید شدن گریخته و هنگامیکه به آنها نزدیک می شوید به سرعت فرار نمایند.
اقدام به غذادهی کم و غیر مغذی باعث بروز عدم موفقیت و شکست در پرورش ماهیان در قفس می شود. در طی فصل رشد ماهیان نبادی دچار آشفتگی شوند. حرکت دادن قفس، صید ماهیان، خارج کردن قفس از آب برای مشاهده ماهیان، شنا کردن و یا صید اطراف قفس و یا قرار دادن قفس در مکانی که به دلایل مختلف دچار آشفتگی می شود می تواند باعث ایجاد استرس در ماهیان شود که استرس نیز در نهایت به بروز بیماری ها می انجامد.
نیاز به فضای کم، تولید زیاد در هر واحد سطح، امکان حرکت دادن و جابجا کردن در موقع وجود آلودگی، حفظ و نگهداری در برابر شکارچیان، شرایط مناسب برای پرورش انواع گونه ها، امکان استفاده از نواحی مربوط به بستر دریا در صورتیکه برای کشاروزی مناسب نباشد، سادگی و راحتی در صید و ... از مزایای این سیستم پرورش هستند.
کاهش شدید اکسیپن محلول در آب، وابستگی به غذاهای مصنوعی، اتفلاف غذا، آلودگی، تکرار در شیوع بیماری ها، خطر سرقت ماهیان، اختلاف و عدم توافق در استفاده از آبهای طبیعی و ... از معایب این سیستم پرورشی می باشند.
پرورش توأم ماهی
پرورش ماهی توام با پرورش ماکیان، گوساله، گوسفند و یا بز می تواند سبب افزایش درآمد خانواده ها شود. از آن جایی که فضولات حیوانی، بارور کننده استخرهای پرورش ماهی است و از آن جایی که 60 درصد هزینه های پرورش ماهی را غذا تشکیل می دهد، بنابراین پرورش توأم ماهی و انواع دیگر دام ها بسیار اهمیت دارد. سعی کنید یک ترکیب مناسبی از دام و زراعت را که متناسب با نقطه شما است انتخاب کنید. سبزی ها و انواع دیگر محصولات کشاورزی را در کنار استخرها و سدها کشت کنید. از فضولات حیوانی به عنوان باروز کننده آب در استخرهای پرورش ماهی استفاده نمایید که هدف از این نوع برنامه ریزی، افزایش کارایی و سوددهی بیشتر در فعالیت های زراعی و دامپروری است.
این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید